ಮಳೆ ಕೊರತೆ ನಮ್ಮ ಕೃಷಿಯನ್ನು ಉಳಿಸಬಹುದೇ? ಈಗ ನಾವು ಏನು ಮಾಡಬೇಕು?

ಈ ವರ್ಷದ ಮಳೆ ಕೊರತೆ ಕೃಷಿಕರಿಗೆ ಒಂದು ಗಂಭೀರ ಎಚ್ಚರಿಕೆಯೇ? ಮುಂದಿನ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ನೀರಿನ ಕೊರತೆಯನ್ನು ಎದುರಿಸಲು ನಾವು ಈಗಲೇ ಸಿದ್ಧರಾಗಬೇಕೇ?

ಕರಾವಳಿ ಕರ್ನಾಟಕ ಮತ್ತು ಮಲೆನಾಡು ಪ್ರದೇಶದ ಕೃಷಿಗೆ ಮಳೆ ಅತ್ಯಂತ ಮುಖ್ಯ. ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಜೂನ್‌ನಿಂದ ಅಕ್ಟೋಬರ್‌ವರೆಗೆ ಈ ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಉತ್ತಮ ಮಳೆಯಾಗುತ್ತದೆ. ಮಳೆನೀರು ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಇಂಗಿ, ಬಾವಿ, ಕೆರೆ, ಹಳ್ಳ, ನದಿ ಮತ್ತು ಅಂತರ್ಜಲಕ್ಕೆ ನೀರನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ. ಇದೇ ನೀರು ಮುಂದಿನ ತಿಂಗಳುಗಳಲ್ಲಿ ಕೃಷಿಗೆ ಆಧಾರವಾಗುತ್ತದೆ.

ಆದರೆ ಈ ವರ್ಷ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ವಿಭಿನ್ನವಾಗಿದೆ.

ಮುಂಗಾರು ತಡವಾಗಿ ಆರಂಭವಾಯಿತು. ಆರಂಭವಾದರೂ ಹೆಚ್ಚು ಕಾಲ ಮುಂದುವರಿಯಲಿಲ್ಲ. ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಅಕ್ಟೋಬರ್‌ವರೆಗೆ ಮಳೆಯಾಗಬೇಕಾದ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಮಳೆ ಆಗಸ್ಟ್‌ನ ಎರಡನೇ ವಾರದಲ್ಲೇ ಬಹುತೇಕ ಕಡಿಮೆಯಾಯಿತು. ಮಳೆ ಹೆಚ್ಚು ಬೀಳುವ ಕರಾವಳಿ ಮತ್ತು ಮಲೆನಾಡಿನ ಹಲವು ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಸಾಮಾನ್ಯ ಪ್ರಮಾಣಕ್ಕಿಂತ ಬಹಳ ಕಡಿಮೆ ಮಳೆಯಾಗಿದೆ.

ಇದನ್ನು ಕೇವಲ ಒಂದು ವರ್ಷದ ಮಳೆ ಕೊರತೆ ಎಂದು ನೋಡಬಾರದು. ಮುಂದಿನ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಎದುರಾಗಬಹುದಾದ ನೀರಿನ ಸಮಸ್ಯೆಯ ಮುನ್ನೆಚ್ಚರಿಕೆಯಾಗಿ ನೋಡಬೇಕಾಗಿದೆ.

ಮಳೆ ನಿಂತಿದೆ, ಆದರೆ ಬೆಳೆಗಳಿಗೆ ನೀರು ಬೇಕು:

ಮಳೆ ಕೊರತೆ ಆದರೂ ಕೃಷಿ ನಿಲ್ಲುವುದಿಲ್ಲ.

ಅಡಿಕೆ, ತೆಂಗು, ಕಾಳುಮೆಣಸು ಸೇರಿದಂತೆ ವಿವಿಧ ತೋಟಗಾರಿಕಾ ಬೆಳೆಗಳಿಗೆ ಮಣ್ಣಿನಲ್ಲಿ ತೇವಾಂಶ ಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಅದರಲ್ಲೂ ಬೆಟ್ಟ ಮತ್ತು ಮೇಲಿನ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿರುವ ಮಳೆ ಆಶ್ರಿತ ತೋಟಗಳಲ್ಲಿ ಮಣ್ಣಿನ ತೇವಾಂಶ ಬೇಗನೆ ಕಡಿಮೆಯಾಗಬಹುದು.

ಈಗಾಗಲೇ ಅನೇಕ ನದಿಗಳಲ್ಲಿ ನೀರಿನ ಹರಿವು ಕಡಿಮೆಯಾಗಿದೆ. ಸಣ್ಣ ಹಳ್ಳಗಳು, ತೋಡುಗಳು ಮತ್ತು ನೀರು ಹರಿಯುವ ಚಿಕ್ಕ ಕಾಲುವೆಗಳು ಹಲವು ಕಡೆ ಒಣಗುತ್ತಿವೆ.

ಎತ್ತರದ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿರುವ ತೋಟಗಳಿಗೆ ಈಗಲೇ ರಕ್ಷಣಾತ್ಮಕ ನೀರಾವರಿ ಆರಂಭಿಸುವ ಅಗತ್ಯವಿದೆ.

ಬಿಸಿಲಿನ ತೀವ್ರತೆಯೂ ಬೆಳೆಗಳಿಗೆ ಒತ್ತಡ ಉಂಟುಮಾಡುತ್ತಿದೆ:

ಮಳೆ ಮತ್ತು ಮೋಡದ ವಾತಾವರಣದ ನಂತರ ಈಗ ಬಿಸಿಲು ತೀವ್ರವಾಗಿದೆ. ಸೂರ್ಯನ ಕಿರಣಗಳು ನೇರವಾಗಿ ಬೀಳುತ್ತಿರುವುದರಿಂದ ಸಸ್ಯಗಳ ಎಲೆಗಳಿಂದ ನೀರು ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಆವಿಯಾಗುತ್ತದೆ.

ಮಣ್ಣಿನಲ್ಲಿ ಸಾಕಷ್ಟು ತೇವಾಂಶ ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೆ, ಬೇರುಗಳು ಹೀರಿಕೊಳ್ಳುವ ನೀರಿಗಿಂತ ಎಲೆಗಳಿಂದ ಹೊರಹೋಗುವ ನೀರಿನ ಪ್ರಮಾಣ ಹೆಚ್ಚಾಗಬಹುದು.

ಇದರಿಂದ ಸಸ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ನೀರಿನ ಒತ್ತಡ (Water stress) ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ.

ಎಲೆಗಳು ಬಾಡುವುದು, ಎಲೆಗಳ ತಾಜಾತನ ಕಡಿಮೆಯಾಗುವುದು, ಬೆಳವಣಿಗೆ ಕುಂಠಿತವಾಗುವುದು ಮುಂತಾದ ಲಕ್ಷಣಗಳು ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳಬಹುದು.

ಆದ್ದರಿಂದ ಬೆಳೆಗಳು ತೀವ್ರವಾಗಿ ಬಾಡಿದ ನಂತರ ನೀರು ಕೊಡುವ ಬದಲು, ಮಣ್ಣಿನ ತೇವಾಂಶವನ್ನು ಗಮನಿಸಿ ಮುಂಚಿತವಾಗಿಯೇ ರಕ್ಷಣಾತ್ಮಕ ನೀರಾವರಿ ಮಾಡುವುದು ಉತ್ತಮ.

ಆದರೆ ನೀರಾವರಿಗೆ ನೀರು ಎಲ್ಲಿಂದ?

ಇದೇ ಈಗ ನಮ್ಮ ಮುಂದೆ ಇರುವ ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಶ್ನೆ.

ಬಹುತೇಕ ರೈತರು ಈಗ ಬೋರ್‌ವೆಲ್ ನೀರನ್ನೇ ಅವಲಂಬಿಸಿದ್ದಾರೆ.

ಆದರೆ ಬೋರ್‌ವೆಲ್‌ನ ನೀರು ಅನಂತವಲ್ಲ.

ಬೋರ್‌ವೆಲ್‌ಗೆ ನೀರು ಬರುವುದು ಭೂಮಿಯೊಳಗಿನ ಅಂತರ್ಜಲದಿಂದ. ಆ ಅಂತರ್ಜಲವನ್ನು ಮಳೆನೀರು ಪುನರ್ಭರ್ತಿ ಮಾಡಬೇಕು.

ಮಳೆ ಕಡಿಮೆಯಾದರೆ ಅಂತರ್ಜಲದ ಪುನರ್ಭರ್ತಿಯೂ ಕಡಿಮೆಯಾಗುತ್ತದೆ.

ಹೀಗಿರುವಾಗ ಮಳೆ ಕಡಿಮೆಯಾದ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ಇನ್ನಷ್ಟು ಹೆಚ್ಚು ನೀರನ್ನು ಬೋರ್‌ವೆಲ್‌ನಿಂದ ಹೊರತೆಗೆದರೆ ಸಮಸ್ಯೆ ಪರಿಹಾರವಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಬದಲಾಗಿ ಅಂತರ್ಜಲದ ಮೇಲಿನ ಒತ್ತಡ ಇನ್ನಷ್ಟು ಹೆಚ್ಚುತ್ತದೆ.

ಅಡಿಕೆ ತೋಟದ ವಿಸ್ತರಣೆಯನ್ನೂ ನಾವು ಯೋಚಿಸಬೇಕು:

ಇಲ್ಲಿ ಮತ್ತೊಂದು ಮುಖ್ಯ ವಿಚಾರವನ್ನು ನಾವು ಪ್ರಾಮಾಣಿಕವಾಗಿ ಚರ್ಚಿಸಬೇಕಾಗಿದೆ.

ಅಡಿಕೆಗೆ ಉತ್ತಮ ಬೆಲೆ ಇರುವುದರಿಂದ ಅನೇಕ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಅಡಿಕೆ ಬೆಳೆಯುವ ಪ್ರದೇಶ ಹೆಚ್ಚಾಗುತ್ತಿದೆ. ರೈತರು ಸಹಜವಾಗಿಯೇ ಉತ್ತಮ ಬೆಲೆ ಸಿಗುವ ಬೆಳೆಯನ್ನು ಬೆಳೆಯಲು ಆಸಕ್ತಿ ತೋರುತ್ತಾರೆ.

ಆದರೆ ಅಡಿಕೆ ಒಂದು ಬಹುವರ್ಷದ ತೋಟಗಾರಿಕಾ ಬೆಳೆ.

ಒಮ್ಮೆ ಅಡಿಕೆ ನೆಟ್ಟರೆ ಹಲವು ವರ್ಷಗಳವರೆಗೆ ಅದಕ್ಕೆ ನೀರು ಮತ್ತು ಇತರ ಕೃಷಿ ನಿರ್ವಹಣೆ ಅಗತ್ಯವಾಗುತ್ತದೆ.

ಹೀಗಾಗಿ ನೀರಿನ ಲಭ್ಯತೆ ಕಡಿಮೆ ಇರುವ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಅಡಿಕೆ ಬೆಳೆಯ ವಿಸ್ತರಣೆ ಮುಂದುವರಿದರೆ, ಭವಿಷ್ಯದಲ್ಲಿ ನೀರಿನ ಸಮಸ್ಯೆ ಇನ್ನಷ್ಟು ಗಂಭೀರವಾಗುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಇದೆ.

ಅಡಿಕೆಯ ಬೆಲೆ ಹೆಚ್ಚಾಗಬಹುದು. ಆದರೆ ಅಡಿಕೆಯ ಬೆಲೆ ಹೆಚ್ಚಾದುದರಿಂದ ಭೂಮಿಯೊಳಗೆ ನೀರು ಹೆಚ್ಚಾಗುವುದಿಲ್ಲ.

ಇದನ್ನು ರೈತರೂ ಮತ್ತು ಸರ್ಕಾರವೂ ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು.

ಬೋರ್‌ವೆಲ್ ವಿಫಲವಾದರೆ ಮತ್ತೊಂದು ಬೋರ್‌ವೆಲ್ ಪರಿಹಾರವೇ?

ಮಳೆ ಕಡಿಮೆಯಾದ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ಬೋರ್‌ವೆಲ್‌ಗಳು ವಿಫಲವಾಗುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಇರುತ್ತದೆ.

ಆಗ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ನಾವು ಏನು ಮಾಡುತ್ತೇವೆ?

“ಇನ್ನೊಂದು ಬೋರ್‌ವೆಲ್ ಹಾಕೋಣ.”

ಅದು ವಿಫಲವಾದರೆ ಮತ್ತೊಂದು.

ಅಡಿಕೆಗೆ ಉತ್ತಮ ಬೆಲೆ ಇರುವುದರಿಂದ ತೋಟ ಉಳಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ರೈತರು ಈ ರೀತಿ ಹೆಚ್ಚು ಹಣ ಖರ್ಚು ಮಾಡಲು ಮುಂದಾಗಬಹುದು.

ಆದರೆ ಸಾವಿರಾರು ರೈತರು ಇದೇ ಕ್ರಮ ಅನುಸರಿಸಿದರೆ ಸಮಸ್ಯೆ ದೊಡ್ಡದಾಗುತ್ತದೆ.

ಎಲ್ಲರೂ ಒಂದೇ ಅಂತರ್ಜಲವನ್ನು ಬಳಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.

ಹೀಗಾಗಿ ಬೋರ್‌ವೆಲ್‌ಗಳನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುತ್ತಾ ಹೋಗುವುದು ನೀರಿನ ಶಾಶ್ವತ ಪರಿಹಾರವಲ್ಲ.

ಇದು ರೈತನಿಗೆ ಆರ್ಥಿಕ ನಷ್ಟವನ್ನೂ ಉಂಟುಮಾಡಬಹುದು.

ನೀರನ್ನು ಉಳಿಸುವ ನೀರಾವರಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಅಗತ್ಯ:

ಈ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ನೀರಿನ ಬಳಕೆಯನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸುವುದು ಅತ್ಯಂತ ಮುಖ್ಯ.

ನೀರಾವರಿ ಎಂದರೆ ಬೆಳೆಗಳಿಗೆ ಬೇಕಾದಷ್ಟು ನೀರು ಕೊಡುವುದು.

ಹೆಚ್ಚು ನೀರು ಕೊಟ್ಟರೆ ಹೆಚ್ಚು ಇಳುವರಿ ಬರುತ್ತದೆ ಎಂಬುದು ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಕೃಷಿಯ ನಿಯಮವಲ್ಲ.

ಬೆಳೆಯ ಅಗತ್ಯಕ್ಕೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ, ಸರಿಯಾದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ಸರಿಯಾದ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ನೀರು ನೀಡುವುದು ಮುಖ್ಯ.

ಇದಕ್ಕಾಗಿ ಹನಿ ನೀರಾವರಿ (Drip irrigation) ಅತ್ಯಂತ ಉಪಯುಕ್ತ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಾಗಿದೆ.

ಹನಿ ನೀರಾವರಿಯಲ್ಲಿ ನೀರನ್ನು ನೇರವಾಗಿ ಸಸ್ಯದ ಬೇರು ಪ್ರದೇಶಕ್ಕೆ ನಿಯಂತ್ರಿತ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ನೀಡಬಹುದು. ಇದರಿಂದ ಅನಗತ್ಯ ನೀರಿನ ವ್ಯರ್ಥತೆಯನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಬಹುದು. ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ವಿಧಾನವಾದ ಸ್ಪ್ರಿಂಕ್ಲರ್  ನೀರಾವರಿಯಲ್ಲಿ 1000 ಅಡಿಕೆ ಮರಗಳಿಗೆ ಉಣಿಸುವ ನೀರನ್ನು ಹನಿ ನೀರಾವರಿಯಲ್ಲಿ  3000 ಮರಗಳಿಗೆ ವಿತರಿಸಬಹುದು.

ಹೆಚ್ಚು ನೀರು ಕೊಡುವ ಪದ್ಧತಿಗಳನ್ನೂ ಪರಿಶೀಲಿಸಬೇಕು:

ಇಂದಿಗೂ ಕೆಲವು ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ನೀರನ್ನು ಹೊರಹಾಕುವ ನೀರಾವರಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳನ್ನು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ.

ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಕೆಲವು ರೈತರು ಸ್ಪ್ರಿಂಕ್ಲರ್‌ಗಳ ಮೂಲಕ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ನೀರು ನೀಡುತ್ತಾರೆ.

ಸ್ಪ್ರಿಂಕ್ಲರ್ ಸ್ವತಃ ತಪ್ಪು ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಎಂದು ಹೇಳುವುದು ಸರಿಯಲ್ಲ. ಯಾವ ಬೆಳೆ, ಯಾವ ಮಣ್ಣು, ಎಷ್ಟು ನೀರು, ಯಾವ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಎಂಬುದನ್ನು ಆಧರಿಸಿ ನೀರಾವರಿ ವಿಧಾನವನ್ನು ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಬೇಕು.

ಆದರೆ ಬೆಳೆ ಅವಶ್ಯಕತೆಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ನೀರನ್ನು ನೀಡುವುದು ಯಾವುದೇ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲೂ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ನೀರಾವರಿ ಅಲ್ಲ.

ನಮ್ಮ ಗುರಿ ಹೀಗಿರಬೇಕು:

“ಕಡಿಮೆ ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು ಪರಿಣಾಮಕಾರಿ ಕೃಷಿ.”

ಸರ್ಕಾರವೂ ಈಗಲೇ ಕಠಿಣ ಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಯೋಚಿಸಬೇಕು:

ಈ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ಸರ್ಕಾರದ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯೂ ಬಹಳ ಮುಖ್ಯ.

ನೀರಿನ ಕೊರತೆ ಇರುವ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಹೊಸ ತೋಟಗಳ ವಿಸ್ತರಣೆಗೆ ಕೆಲವು ನಿಯಮಗಳನ್ನು ರೂಪಿಸುವ ಬಗ್ಗೆ ಸರ್ಕಾರ ಗಂಭೀರವಾಗಿ ಯೋಚಿಸಬೇಕು.

ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಹೊಸ ಅಡಿಕೆ ತೋಟಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸುವ ಮೊದಲು ಆ ಪ್ರದೇಶದ ನೀರಿನ ಲಭ್ಯತೆ ಮತ್ತು ಅಂತರ್ಜಲದ ಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಪರಿಗಣಿಸುವ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಬರಬೇಕು.

ಅಗತ್ಯವಿದ್ದರೆ ನೀರಿನ ಕೊರತೆ ಇರುವ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಹೊಸ ಅಡಿಕೆ ನಾಟಿಯನ್ನು ಒಂದು ಅವಧಿಗೆ ಮುಂದೂಡುವುದು ಅಥವಾ ನಿಯಂತ್ರಿಸುವುದನ್ನೂ ಪರಿಶೀಲಿಸಬಹುದು.

ಇದು ಅಡಿಕೆ ಬೆಳೆಗೆ ಶಾಶ್ವತ ನಿಷೇಧ ಎಂದರ್ಥವಲ್ಲ.

ಮೊದಲು ನೀರಿನ ಲಭ್ಯತೆ ಪರಿಶೀಲಿಸೋಣ; ನಂತರ ಬೆಳೆಯ ವಿಸ್ತರಣೆ ಮಾಡೋಣ.

ಈ ರೀತಿಯ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ನೀತಿ ರೈತರ ಹಿತಕ್ಕೂ, ಅಂತರ್ಜಲ ಸಂರಕ್ಷಣೆಯ ಹಿತಕ್ಕೂ ಸಹಾಯಕವಾಗಬಹುದು.

ನೀರಿನ ಪ್ರದೇಶಗಳನ್ನು ಆಧರಿಸಿ ಕೃಷಿ ಯೋಜನೆ ಬೇಕು:

ಎಲ್ಲಾ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲೂ ಒಂದೇ ರೀತಿಯ ನಿಯಮಗಳನ್ನು ಅನ್ವಯಿಸುವ ಬದಲು, ಪ್ರದೇಶದ ನೀರಿನ ಲಭ್ಯತೆಯನ್ನು ಆಧರಿಸಿ ಯೋಜನೆ ರೂಪಿಸಬಹುದು.

ಉದಾಹರಣೆಗೆ:

ಸುರಕ್ಷಿತ ಅಂತರ್ಜಲ ಪ್ರದೇಶ:
ನಿಯಂತ್ರಿತ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಹೊಸ ತೋಟಗಳಿಗೆ ಅವಕಾಶ.

ನೀರಿನ ಒತ್ತಡ ಇರುವ ಪ್ರದೇಶ:
ನೀರನ್ನು ಉಳಿಸುವ ನೀರಾವರಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಕಡ್ಡಾಯ.

ಗಂಭೀರ ನೀರಿನ ಕೊರತೆಯ ಪ್ರದೇಶ:
ಹೊಸ ನೀರು-ಅವಲಂಬಿತ ತೋಟಗಳ ವಿಸ್ತರಣೆಗೆ ನಿರ್ಬಂಧ.

ಅಂತರ್ಜಲ ಅತಿಯಾದ ಬಳಕೆಯ ಪ್ರದೇಶ:
ಹೊಸ ಬೋರ್‌ವೆಲ್ ಮತ್ತು ಹೊಸ ತೋಟಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಕಟ್ಟುನಿಟ್ಟಿನ ನಿಯಂತ್ರಣ.

ಇಂತಹ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ವರ್ಗೀಕರಣದಿಂದ ರೈತರಿಗೂ ಸ್ಪಷ್ಟತೆ ಸಿಗುತ್ತದೆ.

ಮಳೆ ಬಂದಾಗ ನೀರನ್ನು ಭೂಮಿಯೊಳಗೆ ಇಳಿಸಬೇಕು:

ನೀರು ಉಳಿಸುವುದೆಂದರೆ ನೀರನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಬಳಸುವುದು ಮಾತ್ರವಲ್ಲ.

ಮಳೆ ಬಂದಾಗ ಆ ನೀರನ್ನು ಭೂಮಿಯೊಳಗೆ ಇಳಿಸುವುದೂ ಅಷ್ಟೇ ಮುಖ್ಯ.

ಕೃಷಿ ಹೊಂಡಗಳು, ಇಂಗುಗುಂಡಿಗಳು, ಚೆಕ್‌ಡ್ಯಾಂಗಳು, ಕಾಲುವೆ ತಡೆಗಳು, ಕಂಟೂರ್ ಟ್ರೆಂಚ್‌ಗಳು ಹಾಗೂ ಇತರ ಸೂಕ್ತ ಜಲಸಂರಕ್ಷಣಾ ಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಪ್ರದೇಶದ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ ಕೈಗೊಳ್ಳಬೇಕು.

ನಮ್ಮ ಜಮೀನಿನಲ್ಲಿ ಬಿದ್ದ ಮಳೆನೀರು ತಕ್ಷಣವೇ ಹಳ್ಳಕ್ಕೆ ಹರಿದು ಹೋಗುವುದಕ್ಕಿಂತ, ಸಾಧ್ಯವಾದಷ್ಟು ನೀರು ಮಣ್ಣಿನಲ್ಲಿ ಇಂಗುವಂತೆ ಮಾಡಬೇಕು.

ರೈತರೂ ಕೆಲವು ಬದಲಾವಣೆಗಳನ್ನು ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು:

ಸರ್ಕಾರ ಮಾತ್ರ ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಮಾಡುತ್ತದೆ ಎಂದು ಕಾಯಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. ರೈತರೂ ನೀರಿನ ಬಳಕೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಹೆಚ್ಚು ಜಾಗರೂಕರಾಗಬೇಕು.

• ಸಾಧ್ಯವಾದಲ್ಲಿ ಹನಿ ನೀರಾವರಿ ಅಳವಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು.
• ಅಗತ್ಯಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ನೀರು ಕೊಡಬಾರದು.
• ಮಣ್ಣಿನ ತೇವಾಂಶವನ್ನು ಗಮನಿಸಿ ನೀರಾವರಿ ಮಾಡಬೇಕು.
• ಮಣ್ಣಿನ ಮೇಲೆ ಹೊದಿಕೆ (Mulching) ಬಳಸಿ ಆವಿಯಾಗುವ ನೀರಿನ ಪ್ರಮಾಣ ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಬೇಕು.
• ಮಣ್ಣಿನಲ್ಲಿ ಸಾವಯವ ಅಂಶವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಬೇಕು.
• ಮಳೆನೀರನ್ನು ಸಾಧ್ಯವಾದಷ್ಟು ಸಂಗ್ರಹಿಸಬೇಕು.
• ನೈಸರ್ಗಿಕ ಹಳ್ಳ, ತೋಡು ಮತ್ತು ನೀರು ಹರಿಯುವ ಮಾರ್ಗಗಳನ್ನು ಸಂರಕ್ಷಿಸಬೇಕು.
• ಬೋರ್‌ವೆಲ್ ನೀರನ್ನು ಮಿತವಾಗಿ ಬಳಸಬೇಕು.
• ನೀರಿನ ಲಭ್ಯತೆ ಇಲ್ಲದ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಹೊಸ ನೀರು-ಅವಲಂಬಿತ ತೋಟಗಳನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸುವ ಮೊದಲು ಯೋಚಿಸಬೇಕು.

ಈ ವರ್ಷದ ಮಳೆ ನಮಗೆ ನೀಡುತ್ತಿರುವ ಪಾಠವೇನು?

ಒಂದು ವರ್ಷ ಮಳೆ ಕಡಿಮೆಯಾಗಿದೆ ಎಂದ ಮಾತ್ರಕ್ಕೆ ಮುಂದಿನ ವರ್ಷವೂ ಮಳೆ ಕಡಿಮೆಯಾಗುತ್ತದೆ ಎಂದು ಹೇಳಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. ಆದರೆ ಮಳೆಯ ಸಮಯ ಮತ್ತು ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಆಗುತ್ತಿರುವ ವ್ಯತ್ಯಾಸಗಳನ್ನು ನಾವು ಗಂಭೀರವಾಗಿ ಪರಿಗಣಿಸಬೇಕು.ಮಳೆ ತಡವಾಗಿ ಬಂದು ಬೇಗನೆ ಮುಗಿದರೆ, ಒಟ್ಟು ಮಳೆಯ ಪ್ರಮಾಣ ಒಂದೇ ಇದ್ದರೂ ಕೃಷಿಗೆ ಅದರ ಪರಿಣಾಮ ಬೇರೆಯಾಗಬಹುದು.

ಆದ್ದರಿಂದ ಮಳೆ ಎಷ್ಟು ಬಂತು ಎಂಬುದಷ್ಟೇ ಮುಖ್ಯವಲ್ಲ; ಯಾವಾಗ ಬಂತು, ಎಷ್ಟು ದಿನ ಬಂತು ಮತ್ತು ಎಷ್ಟು ನೀರು ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಇಂಗಿತು ಎಂಬುದೂ ಮುಖ್ಯ.

ಇದು ಆತಂಕಪಡುವ ಸಮಯವಲ್ಲ, ಎಚ್ಚೆತ್ತುಕೊಳ್ಳುವ ಸಮಯ;

ಮುಂದಿನ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ನೀರಿನ ಕೊರತೆ ಎದುರಾಗುವ ಸಾಧ್ಯತೆಯನ್ನು ನಾವು ನಿರ್ಲಕ್ಷಿಸಬಾರದು.

ಈಗಲೇ ನೀರನ್ನು ಮಿತವಾಗಿ ಬಳಸಬೇಕು.

ಈಗಲೇ ರಕ್ಷಣಾತ್ಮಕ ನೀರಾವರಿ ಯೋಜನೆ ಮಾಡಬೇಕು.

ಈಗಲೇ ಬೋರ್‌ವೆಲ್ ನೀರಿನ ಬಳಕೆಯನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸಬೇಕು.

ಮತ್ತು ಮುಂದಿನ ಮಳೆ ಬಂದಾಗ ಒಂದು ಹನಿ ನೀರೂ ವ್ಯರ್ಥವಾಗಿ ಹರಿದು ಹೋಗದಂತೆ ಜಲಸಂರಕ್ಷಣೆಗೆ ಆದ್ಯತೆ ನೀಡಬೇಕು.

ನಮ್ಮ ಕೃಷಿಯನ್ನು ಉಳಿಸುವುದು ಕೇವಲ ಮಳೆಯ ಕೈಯಲ್ಲಿಲ್ಲ.

ಬಂದ ಮಳೆಯನ್ನು ಉಳಿಸುವುದು, ಬಳಸುವ ನೀರನ್ನು ಮಿತಿಗೊಳಿಸುವುದು ಮತ್ತು ಅಂತರ್ಜಲವನ್ನು ಸಂರಕ್ಷಿಸುವುದು ನಮ್ಮ ಕೈಯಲ್ಲಿದೆ.

ಕೊನೆಗೆ ನಾವು ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬರೂ ಒಂದು ಪ್ರಶ್ನೆಯನ್ನು ಕೇಳಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು:

“ಈ ಬೆಳೆಗೆ ಇಂದು ನೀರು ಕೊಡಲು ನಮ್ಮಲ್ಲಿ ನೀರಿದೆ. ಆದರೆ ಇದೇ ಪ್ರಮಾಣದ ನೀರು ಮುಂದಿನ 10–20 ವರ್ಷಗಳಿಗೂ ಸಿಗುತ್ತದೆಯೇ?”

ಈ ಪ್ರಶ್ನೆಗೆ ಈಗಲೇ ಉತ್ತರ ಹುಡುಕಿದರೆ ಮಾತ್ರ ನಮ್ಮ ತೋಟವೂ ಉಳಿಯುತ್ತದೆ, ನಮ್ಮ ಕೃಷಿಯೂ ಉಳಿಯುತ್ತದೆ.