ನಿಜವಾದ ತಪ್ಪಿತಸ್ಥ ಯಾರು — ರೈತನಾ ಅಥವಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಾ?

ಭಾರತೀಯ ಕೃಷಿ ಉತ್ಪನ್ನಗಳು ರಫ್ತು ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ತಿರಸ್ಕೃತವಾದಾಗ, ನಿಜವಾದ ತಪ್ಪಿತಸ್ಥ ಯಾರು? ರೈತನನ್ನೇ ದೂಷಿಸಬೇಕೇ, ಅಥವಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಎಲ್ಲಿ ವಿಫಲವಾಗಿದೆ ಎಂದು ಮೊದಲು ಪ್ರಶ್ನಿಸಬೇಕೇ?

ಭಾರತದ ಅಕ್ಕಿ, ಮಾವು, ಮಸಾಲೆ, ತರಕಾರಿ ಸೇರಿದಂತೆ ಹಲವು ಕೃಷಿ ಉತ್ಪನ್ನಗಳು ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ನಿಗದಿತ ಗುಣಮಟ್ಟದ ಮಾನದಂಡಗಳನ್ನು ಪೂರೈಸದ ಕಾರಣ ತಿರಸ್ಕೃತವಾಗುತ್ತವೆ. ಅದರಲ್ಲೂ ಅನುಮತಿಸಲಾದ ಮಿತಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ಕೀಟನಾಶಕ ಅಥವಾ ಶಿಲೀಂಧ್ರನಾಶಕದ ಅವಶೇಷಗಳು ಪ್ರಮುಖ ಕಾರಣವಾಗಿರಬಹುದು.

ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ನಡೆದ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವೊಂದರಲ್ಲಿ ಮಾತನಾಡಿದ ಅತಿಥಿಯೊಬ್ಬರು, ಇಂತಹ ರಫ್ತು ತಿರಸ್ಕಾರಗಳಿಗೆ ಮುಖ್ಯ ಕಾರಣ ರೈತರ ಕೃಷಿ ಪದ್ಧತಿ ಮತ್ತು ಕೃಷಿಯಲ್ಲಿ ರಾಸಾಯನಿಕಗಳ ಅತಿಯಾದ ಬಳಕೆ ಎಂದು ಅಭಿಪ್ರಾಯಪಟ್ಟರು. ಸಾವಯವ ಕೃಷಿ ವಿಧಾನ ಉತ್ತಮ ಎಂಬುದು ಅವರ ಸಲಹೆಯಾಗಿತ್ತು.

ಇದು ಒಂದು ಪ್ರಮುಖ ಪ್ರಶ್ನೆಯನ್ನು ಹುಟ್ಟುಹಾಕುತ್ತದೆ.

ರೈತರೇ ಇದಕ್ಕೆ ಸಂಪೂರ್ಣ ಹೊಣೆಗಾರರೇ?

ರೈತರಿಗೆ ಜವಾಬ್ದಾರಿ ಇಲ್ಲ ಎಂದು ಹೇಳಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ.

ರೈತರು ಅಗತ್ಯವಿದ್ದಾಗ ಮಾತ್ರ ಕೀಟನಾಶಕ ಮತ್ತು ಶಿಲೀಂಧ್ರನಾಶಕಗಳನ್ನು ಬಳಸಬೇಕು. ಶಿಫಾರಸು ಮಾಡಿದ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲೇ ಬಳಸಬೇಕು. ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಬೆಳೆಗೆ ಅನುಮೋದಿಸಲಾದ ಉತ್ಪನ್ನಗಳನ್ನೇ ಬಳಸಬೇಕು. ಔಷಧಿ ಸಿಂಪಡಿಸಿದ ನಂತರ ಕೊಯ್ಲು ಮಾಡುವವರೆಗೆ ಕಡ್ಡಾಯವಾಗಿ ಪಾಲಿಸಬೇಕಾದ ಕಾಯುವ ಅವಧಿಯನ್ನು (Pre-Harvest Interval) ಪಾಲಿಸಬೇಕು.

ಆದರೆ ಇದರ ಇನ್ನೊಂದು ಮುಖವೂ ಇದೆ. ಅದನ್ನು ಕೂಡ ಸಮಾನ ಗಂಭೀರತೆಯಿಂದ ನೋಡಬೇಕಾಗಿದೆ.

ಕೃಷಿ ಉತ್ಪನ್ನ ರೈತನ ಕೈಬಿಟ್ಟ ನಂತರ ಏನಾಗುತ್ತದೆ?

ರೈತನು ಆಹಾರ ಸರಪಳಿಯ ಮೊದಲ ಕೊಂಡಿ ಮಾತ್ರ.

ಅನೇಕ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ರೈತನಿಂದ ಉತ್ಪನ್ನ ಹೊರಬಂದ ನಂತರ ಅದು ವ್ಯಾಪಾರಿ, ಕಮಿಷನ್ ಏಜೆಂಟ್, ಸಂಗ್ರಾಹಕ, ಸಂಸ್ಕರಣಾ ಘಟಕ, ಶೇಖರಣಾ ಕೇಂದ್ರ, ಪ್ಯಾಕಿಂಗ್ ಘಟಕ, ಸಾಗಣೆದಾರ ಮತ್ತು ರಫ್ತುದಾರ ಸೇರಿದಂತೆ ಹಲವು ಹಂತಗಳನ್ನು ದಾಟಿ ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಖರೀದಿದಾರನನ್ನು ತಲುಪುತ್ತದೆ.

ಈ ಪ್ರಯಾಣದ ನಡುವೆ ಬೇರೆ ಬೇರೆ ರೈತರ ಉತ್ಪನ್ನಗಳನ್ನು ಒಂದೇ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ಸಂಗ್ರಹಿಸಿ, ಒಂದೇ ಲಾಟ್‌ಗೆ ಸೇರಿಸುವ ಸಾಧ್ಯತೆಯೂ ಇರುತ್ತದೆ.

ಹೀಗಿರುವಾಗ, ಒಂದು ರಫ್ತು ಸರಕು ಕೀಟನಾಶಕದ ಅವಶೇಷ ಅಥವಾ ಬೇರೆ ಗುಣಮಟ್ಟದ ಸಮಸ್ಯೆಯಿಂದ ತಿರಸ್ಕೃತವಾದಾಗ, ತಕ್ಷಣವೇ ರೈತರೇ ಇದಕ್ಕೆ ತಪ್ಪಿತಸ್ಥ ಎಂದು ತೀರ್ಮಾನಿಸುವುದು ಸರಿಯೇ?

ಇದಕ್ಕೆ ಉತ್ತರ ಕಂಡುಕೊಳ್ಳಲು ಸೂಕ್ತ ತನಿಖೆ ಅಗತ್ಯ.

ಬೆರಳು ತೋರಿಸುವ ಮೊದಲು ಉತ್ಪನ್ನದ ಮೂಲವನ್ನು ಪತ್ತೆಹಚ್ಚಿ:

ಒಂದು ರಫ್ತು ಸರಕು ತಿರಸ್ಕೃತವಾದಾಗ, ಅದರ ಸಂಪೂರ್ಣ ಪ್ರಯಾಣವನ್ನು ಪತ್ತೆಹಚ್ಚುವ Traceability ಆಧಾರಿತ ತನಿಖೆ ನಡೆಯಬೇಕು.

ಅದರಲ್ಲಿ ಈ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳಿಗೆ ಉತ್ತರ ಸಿಗಬೇಕು:

• ಉತ್ಪನ್ನವನ್ನು ಮೂಲತಃ ಯಾವ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಯಾವ ಜಮೀನಿನಲ್ಲಿ ಬೆಳೆಯಲಾಗಿತ್ತು?
• ಆ ರಫ್ತು ಲಾಟ್‌ಗೆ ಯಾವ ಯಾವ ರೈತರ ಉತ್ಪನ್ನ ಸೇರಿದೆ?
• ಯಾವ ಕೀಟನಾಶಕ ಅಥವಾ ಶಿಲೀಂಧ್ರನಾಶಕಗಳನ್ನು ಬಳಸಲಾಗಿತ್ತು?
• ಆ ಔಷಧಿಗಳು ಆ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಬೆಳೆಗೆ ಅನುಮೋದಿತವಾಗಿದ್ದವೇ?
• ಶಿಫಾರಸು ಮಾಡಿದ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲೇ ಬಳಸಲಾಗಿತ್ತೇ?
• ಔಷಧಿ ಸಿಂಪಡಿಸಿದ ನಂತರ ಅಗತ್ಯವಿರುವ ಕಾಯುವ ಅವಧಿಯನ್ನು ಪಾಲಿಸಲಾಗಿತ್ತೇ?
• ಸರಿಯಾದ ಸಮಯದಲ್ಲೇ ಕೊಯ್ಲು ಮಾಡಲಾಗಿತ್ತೇ?
• ಉತ್ಪನ್ನವನ್ನು ಯಾರು ಖರೀದಿಸಿದರು ಮತ್ತು ಸಂಗ್ರಹಿಸಿದರು?
• ಬೇರೆ ಬೇರೆ ರೈತರ ಉತ್ಪನ್ನಗಳನ್ನು ಮಿಶ್ರಣ ಮಾಡಲಾಗಿತ್ತೇ?
• ಉತ್ಪನ್ನವನ್ನು ದೀರ್ಘಕಾಲ ಶೇಖರಿಸಲಾಗಿತ್ತೇ?
• ಖರೀದಿಯ ನಂತರ ಉತ್ಪನ್ನವನ್ನು ತೊಳೆಯಲಾಗಿತ್ತೇ, ಸಂಸ್ಕರಿಸಲಾಗಿತ್ತೇ ಅಥವಾ ಬೇರೆ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ನಿರ್ವಹಿಸಲಾಗಿತ್ತೇ?
• ಶೇಖರಣೆ ಅಥವಾ ಸಂಸ್ಕರಣೆಯ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ರಾಸಾಯನಿಕ ಅಥವಾ ಇತರ ಚಿಕಿತ್ಸೆಯನ್ನು ಬಳಸಲಾಗಿತ್ತೇ?
• ರಫ್ತು ಮಾಡುವ ಮೊದಲು ಸರಕನ್ನು ಪರೀಕ್ಷಿಸಲಾಗಿತ್ತೇ?
• ಮಾದರಿ ಸಂಗ್ರಹಿಸುವ ವಿಧಾನ ವೈಜ್ಞಾನಿಕವಾಗಿತ್ತೇ?
• ಅಂತಿಮ ಗುಣಮಟ್ಟ ಪರಿಶೀಲನೆಯ ಜವಾಬ್ದಾರಿ ಯಾರದ್ದಾಗಿತ್ತು?

ಈ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳಿಗೆ ಉತ್ತರ ಸಿಕ್ಕ ನಂತರವೇ ಸಮಸ್ಯೆಯ ಮೂಲ ಯಾವ ಹಂತದಲ್ಲಿತ್ತು ಎಂಬುದನ್ನು ಗುರುತಿಸಲು ಸಾಧ್ಯ.

ರಫ್ತು ಕಂಟೇನರ್‌ನಲ್ಲಿ ಕೀಟನಾಶಕದ ಅವಶೇಷ ಪತ್ತೆಯಾಗಿದೆ ಎಂದರೆ, ಆ ಸರಕು ಒಂದು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಗುಣಮಟ್ಟದ ಮಾನದಂಡವನ್ನು ಪೂರೈಸಿಲ್ಲ ಎಂಬುದು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗುತ್ತದೆ.

ಆದರೆ ಅದರಿಂದಲೇ ಆ ಅವಶೇಷ ಯಾವ ಹಂತದಲ್ಲಿ ಉಂಟಾಯಿತು ಎಂಬುದು ಸ್ವಯಂಚಾಲಿತವಾಗಿ ಸಾಬೀತಾಗುವುದಿಲ್ಲ.

ಈ ವ್ಯತ್ಯಾಸವನ್ನು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಬಹಳ ಮುಖ್ಯ.

ರೈತರಿಗೆ ಬೇಕಾಗಿರುವುದು ಶಿಕ್ಷಣ — ಕೇವಲ ದೂಷಣೆ ಅಲ್ಲ:

ರೈತರು ಆಹಾರ ಸರಪಳಿಯ ಮೊದಲ ಕೊಂಡಿಯಾಗಿರಬಹುದು. ಆದರೆ ಅವರು ಏಕೈಕ ಕೊಂಡಿಯಲ್ಲ.

“ನೀವು ಹೆಚ್ಚು ರಾಸಾಯನಿಕ ಬಳಸುತ್ತಿದ್ದೀರಿ” ಎಂದು ರೈತನಿಗೆ ಹೇಳುವುದರಿಂದ ಮಾತ್ರ ಸಮಸ್ಯೆ ಪರಿಹಾರವಾಗುವುದಿಲ್ಲ.

ರೈತನಿಗೆ ಪ್ರಾಯೋಗಿಕವಾಗಿ ತಿಳಿಯಬೇಕಾದದ್ದು:

ಯಾವ ಔಷಧಿ ಬಳಸಬೇಕು?
ಎಷ್ಟು ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಬಳಸಬೇಕು?
ಯಾವ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಬಳಸಬೇಕು?
ಎಷ್ಟು ಬಾರಿ ಬಳಸಬಹುದು?
ಕೊಯ್ಲಿಗೆ ಎಷ್ಟು ದಿನ ಮೊದಲು ಔಷಧಿ ನಿಲ್ಲಿಸಬೇಕು?
ಆ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಬೆಳೆಗೆ ಮತ್ತು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಕೀಟ ಅಥವಾ ರೋಗಕ್ಕೆ ಆ ಔಷಧಿ ಅನುಮೋದಿತವಾಗಿದೆಯೇ?

ಇವು ಸಣ್ಣಪುಟ್ಟ ವಿಚಾರಗಳಲ್ಲ. ಇವು ನೇರವಾಗಿ ಕೀಟನಾಶಕ ಅವಶೇಷದ ಪ್ರಮಾಣ ಮತ್ತು ಆಹಾರದ ಸುರಕ್ಷತೆಯ ಮೇಲೆ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರುತ್ತವೆ.

ಅದೇ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳು, ಸಂಗ್ರಾಹಕರು, ಸಂಸ್ಕರಣಾ ಘಟಕಗಳು, ಶೇಖರಣಾ ನಿರ್ವಾಹಕರು ಮತ್ತು ರಫ್ತುದಾರರೂ ಅವಶೇಷ ನಿರ್ವಹಣೆ, ಉತ್ಪನ್ನದ ಪತ್ತೆಹಚ್ಚುವಿಕೆ ಮತ್ತು ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಗುಣಮಟ್ಟದ ಮಾನದಂಡಗಳ ಬಗ್ಗೆ ತಿಳುವಳಿಕೆ ಹೊಂದಿರಬೇಕು.

ರಫ್ತು ಗುಣಮಟ್ಟ ಎನ್ನುವುದು ಇಡೀ ಸರಪಳಿಯ ಜವಾಬ್ದಾರಿ

ಒಂದು ಕೊಂಡಿ ವಿಫಲವಾದರೂ ಇಡೀ ಸರಪಳಿ ಪರಿಣಾಮಕ್ಕೆ ಒಳಗಾಗಬಹುದು.

ಇನ್ನೊಂದು ದೊಡ್ಡ ಸಮಸ್ಯೆ: ಜ್ಞಾನವಿದೆ. ಆದರೆ ಅದು ರೈತನಿಗೆ ತಲುಪುತ್ತಿದೆಯೇ?

ಬಹುಶಃ ಇದು ಇನ್ನೂ ಹೆಚ್ಚು ಮುಖ್ಯವಾದ ಪ್ರಶ್ನೆ.

ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಕೃಷಿ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯಗಳು, ಸಂಶೋಧನಾ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು, ಕೃಷಿ ವಿಸ್ತರಣಾ ಇಲಾಖೆಗಳು ಮತ್ತು ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು ಕೀಟನಾಶಕ, ಶಿಲೀಂಧ್ರನಾಶಕ ಹಾಗೂ ಇತರ ಕೃಷಿ ಒಳಸುರಿಗಳನ್ನು ವೈಜ್ಞಾನಿಕವಾಗಿ ಮತ್ತು ಸುರಕ್ಷಿತವಾಗಿ ಬಳಸುವ ಕುರಿತು ಅಪಾರ ಪ್ರಮಾಣದ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿದ್ದಾರೆ.

ಶಿಫಾರಸು ಮಾಡಿದ ಪ್ರಮಾಣ, ಸಿಂಪಡಿಸುವ ವಿಧಾನ, ಕಾಯುವ ಅವಧಿ, ಕೀಟ ಮತ್ತು ರೋಗ ನಿರ್ವಹಣೆ, ಸಮಗ್ರ ಕೀಟ ನಿರ್ವಹಣೆ ಮುಂತಾದ ಮಾಹಿತಿಗಳು ಲಭ್ಯವಿವೆ.

ಆದರೆ ಮುಖ್ಯ ಪ್ರಶ್ನೆ:

ಈ ಮಾಹಿತಿಯಲ್ಲಿ ಎಷ್ಟು ಭಾಗ ನಿಜವಾಗಿಯೂ ರೈತನಿಗೆ ಅರ್ಥವಾಗುವ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಅಗತ್ಯವಿರುವ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ತಲುಪುತ್ತಿದೆ?

ಮಾಹಿತಿ ಲಭ್ಯವಿರುವುದು ಒಂದು ವಿಷಯ.
ಆ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಸರಿಯಾದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಹೊಲದಲ್ಲಿರುವ ರೈತನಿಗೆ ತಲುಪಿಸುವುದು ಮತ್ತೊಂದು ವಿಷಯ.

ಸಂಶೋಧನಾ ಪತ್ರಿಕೆ, ಪ್ರಯೋಗಾಲಯ, ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ಗ್ರಂಥಾಲಯ ಅಥವಾ ಸಂಸ್ಥೆಯ ವೆಬ್‌ಸೈಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಇರುವ ಶಿಫಾರಸು ಮಾತ್ರದಿಂದ ಹೊಲದಲ್ಲಿರುವ ರೈತನಿಗೆ ಅದು ತಲುಪುವುದಿಲ್ಲ.

ಇಲ್ಲಿಯೇ ಕೃಷಿ ವಿಸ್ತರಣಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಮಹತ್ವ ಹೆಚ್ಚುತ್ತದೆ.

ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಮಾಹಿತಿ ಪರಿಣಾಮಕಾರಿಯಾಗಿ ರೈತನಿಗೆ ತಲುಪದಿದ್ದರೆ, ಒಂದು ರೀತಿಯ ಮಾಹಿತಿ-ಶೂನ್ಯತೆ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ.

ಆ ಶೂನ್ಯತೆಯನ್ನು ಅರ್ಧಸತ್ಯಗಳು, ಪರಿಶೀಲಿಸದ ಸಲಹೆಗಳು, ವಾಣಿಜ್ಯ ಪ್ರಚಾರಗಳು, ಸಾಮಾಜಿಕ ಮಾಧ್ಯಮದ ಸಂದೇಶಗಳು ಮತ್ತು ದಾರಿ ತಪ್ಪಿಸುವ ಮಾಹಿತಿಗಳು ತುಂಬುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಇದೆ.

ಮೊನ್ನೆತಾನೇ ಮಿತ್ರರೊಬ್ಬರು ಅಡಿಕೆಗೆ ಸುಫಲಾ ಗೊಬ್ಬರ  ಮರಕ್ಕೆ 1ಕಿಲೋ ಹಾಕಿದರೆ ಸಾಕಲ್ಲವೇ ಎಂದು ಕೇಳಿದರು. ಹೆಚ್ಚಾಯಿತು ಎಂದೆ. ಅವರು ಹೇಳಿದರು ಸೊಸೈಟಿಯವರು ಅಷ್ಟು ಹಾಕಲು ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು. ಇದರ  ಅರ್ಥ ಆಗಿರಬಹುದು.

ಎಚ್ಚರಿಕೆಯ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಮಾಹಿತಿಗಿಂತ ಅಪಾಯಕಾರಿ ಮಾಹಿತಿ ಏಕೆ ವೇಗವಾಗಿ ಹರಡುತ್ತದೆ?

ಇದಕ್ಕೆ ಎಂಡೋಸಲ್ಫಾನ್ ಒಂದು ಉದಾಹರಣೆ.

ಎಂಡೋಸಲ್ಫಾನ್‌ಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಹಾನಿಕಾರಕ ಪರಿಣಾಮಗಳು ಮತ್ತು ಬಾಧಿತ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಭವಿಸಿದ ದುರಂತದ ಕುರಿತು ಸಾಕಷ್ಟು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಚರ್ಚೆ ನಡೆದಿದೆ. ಈ ರಾಸಾಯನಿಕದಿಂದ ಉಂಟಾಗಬಹುದಾದ ಅಪಾಯಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಬಹಳಷ್ಟು ಜನರಿಗೆ ಮಾಹಿತಿ ತಲುಪಿದೆ.

ಆದರೆ ಇನ್ನೊಂದು ಪ್ರಶ್ನೆ ಕೇಳಬೇಕಾಗಿದೆ:

ಸುರಕ್ಷಿತ ಕೀಟನಾಶಕ ಬಳಕೆ, ಸರಿಯಾದ ಪ್ರಮಾಣ, ಸುರಕ್ಷತಾ ಉಪಕರಣಗಳು, ಕಾಯುವ ಅವಧಿ, ಪರ್ಯಾಯಗಳ ಬಳಕೆ ಮತ್ತು ಅವುಗಳ ಹಿಂದಿರುವ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಕಾರಣಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಇದೇ ಮಟ್ಟದ ಮಾಹಿತಿ ರೈತರಿಗೆ ತಲುಪಿಲ್ಲ ಯಾಕೆ?

ಇದು ಒಂದು ದೊಡ್ಡ ಸಮಸ್ಯೆಯನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತದೆ.

ಕೆಟ್ಟ ಸುದ್ದಿ ವೇಗವಾಗಿ ಹರಡುತ್ತದೆ.

ಒಂದು ಸಂಚಲನಕಾರಿ ಸಂದೇಶ ಸಾಮಾಜಿಕ ಮಾಧ್ಯಮದ ಮೂಲಕ ಕೆಲವೇ ಗಂಟೆಗಳಲ್ಲಿ ಸಾವಿರಾರು ಜನರನ್ನು ತಲುಪಬಹುದು. ಆದರೆ ಒಂದು ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಶಿಫಾರಸು ತಾಂತ್ರಿಕ ದಾಖಲೆಯಲ್ಲೇ ಉಳಿದುಬಿಡಬಹುದು.

ಆದ್ದರಿಂದ ಕೃಷಿ ವಿಸ್ತರಣೆಯನ್ನು ಬಲಪಡಿಸುವುದು ಎಂದರೆ ರೈತರಿಗೆ ಹೆಚ್ಚು ಮಾಹಿತಿ ನೀಡುವುದಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲ.

ಸರಿಯಾದ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು — ಸರಿಯಾದ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ — ಸರಿಯಾದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ — ಸರಿಯಾದ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಮೂಲಕ ರೈತನಿಗೆ ತಲುಪಿಸುವುದು.

ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ರೈತನೂ ತರಬೇತಿ ಪಡೆದ ಕೃಷಿಕನೇ?

ನಮ್ಮ ದೇಶದಲ್ಲಿ ಕೃಷಿಯ ಜ್ಞಾನ ಎನ್ನುವುದು ಕೃಷಿಗೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದ ತಕ್ಷಣವೇ ಯಾರಿಗಾದರೂ ಬರುವಂತಹದ್ದು ಎಂಬ ಭಾವನೆಯೂ ಇದೆ.

ಆದರೆ ಕೃಷಿ ಒಂದು ತಾಂತ್ರಿಕ ವೃತ್ತಿ.

ಒಂದು ಬೆಳೆಯನ್ನು ವೈಜ್ಞಾನಿಕವಾಗಿ ಬೆಳೆಯಬೇಕಾದರೆ ಮಣ್ಣು, ನೀರು, ಹವಾಮಾನ, ಸಸ್ಯ ಪೋಷಣೆ, ಕೀಟಗಳು, ರೋಗಗಳು, ಕೀಟನಾಶಕಗಳು, ಶಿಲೀಂಧ್ರನಾಶಕಗಳು, ಕೊಯ್ಲು, ಕೊಯ್ಲಿನ ನಂತರದ ನಿರ್ವಹಣೆ ಮತ್ತು ಮಾರುಕಟ್ಟೆ—ಇವೆಲ್ಲದರ ಬಗ್ಗೆ ತಿಳುವಳಿಕೆ ಅಗತ್ಯ.

ಕೃಷಿ ಭೂಮಿಯ ಮಾಲೀಕರಾಗಿರುವುದರಿಂದ ಮಾತ್ರ ಆ ವ್ಯಕ್ತಿ ಆಧುನಿಕ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಕೃಷಿಯಲ್ಲಿ ತರಬೇತಿ ಪಡೆದಿದ್ದಾರೆ ಎಂದರ್ಥವಲ್ಲ.

ಭೂಮಿ ಹೊಂದಿರುವುದು ರೈತನನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಬಹುದು; ಆದರೆ ಅದು ಕೃಷಿ ತಜ್ಞನನ್ನಾಗಿ ಮಾಡುವುದಿಲ್ಲ.

ಆದ್ದರಿಂದಲೇ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಕೃಷಿ ವಿಸ್ತರಣಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಅತ್ಯಂತ ಮುಖ್ಯ.

ರೈತರು ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಪ್ರಯೋಗ ಮತ್ತು ತಪ್ಪುಗಳ ಮೂಲಕವೇ ಕಲಿಯಬೇಕೆಂದು ನಿರೀಕ್ಷಿಸುವುದು ಸರಿಯಲ್ಲ.

ಕೃಷಿ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿರುವ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಕೊಂಡಿಗೂ ಜವಾಬ್ದಾರಿ ಇದೆ:

ಜವಾಬ್ದಾರಿ ರೈತನಲ್ಲೇ ಮುಗಿಯಬಾರದು.

ಕೃಷಿ ಒಳಸುರಿಗಳನ್ನು ತಯಾರಿಸುವ ಕಂಪನಿಗಳು ಮತ್ತು ಮಾರಾಟಗಾರರು ಉತ್ಪನ್ನದ ಲೇಬಲ್, ಶಿಫಾರಸು ಮತ್ತು ಸುರಕ್ಷತಾ ಸೂಚನೆಗಳನ್ನು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ನೀಡುವ ಜವಾಬ್ದಾರಿ ಹೊಂದಿರಬೇಕು.

ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳು ಮತ್ತು ಸಂಗ್ರಾಹಕರು ಸರಿಯಾದ ದಾಖಲೆಗಳನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸಬೇಕು. ಬಳಕೆ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಮೂಲಗಳ ಉತ್ಪನ್ನಗಳನ್ನು ಅಜಾಗರೂಕತೆಯಿಂದ ಮಿಶ್ರಣ ಮಾಡುವುದನ್ನು ತಪ್ಪಿಸಬೇಕು.

ಸಂಸ್ಕರಣಾ ಮತ್ತು ಶೇಖರಣಾ ಘಟಕಗಳು ಸೂಕ್ತ ಆಹಾರ ಸುರಕ್ಷತಾ ಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಪಾಲಿಸಬೇಕು.

ರಫ್ತುದಾರರು ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗೆ ಸರಕು ಕಳುಹಿಸುವ ಮೊದಲು ಸೂಕ್ತ ಪರೀಕ್ಷೆ ಮತ್ತು ಉತ್ಪನ್ನದ ಪತ್ತೆಹಚ್ಚುವಿಕೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಖಚಿತಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು.

ಪರೀಕ್ಷಾ ಪ್ರಯೋಗಾಲಯಗಳು ವಿಶ್ವಾಸಾರ್ಹ ಮಾದರಿ ಸಂಗ್ರಹಣೆ ಮತ್ತು ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ವಿಶ್ಲೇಷಣಾ ವಿಧಾನಗಳನ್ನು ಅನುಸರಿಸಬೇಕು.

ಸರ್ಕಾರಿ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಕೃಷಿ ವಿಸ್ತರಣೆ, ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆ, ಪರೀಕ್ಷಾ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯ ಮತ್ತು ಟ್ರೇಸಬಿಲಿಟಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಬಲಪಡಿಸಬೇಕು.

ಮತ್ತು ರೈತರೂ ವೈಜ್ಞಾನಿಕವಾಗಿ ಶಿಫಾರಸು ಮಾಡಲಾದ ಕೃಷಿ ಪದ್ಧತಿಗಳನ್ನು ಪಾಲಿಸಬೇಕು.

ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಕೊಂಡಿಗೂ ತನ್ನದೇ ಆದ ಜವಾಬ್ದಾರಿ ಇದೆ.

ರಫ್ತು ಗುಣಮಟ್ಟ — ಎಲ್ಲರ ಹಂಚಿಕೆಯ ಜವಾಬ್ದಾರಿ

ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯನ್ನು ತಲುಪುವ ಒಂದು ಕೃಷಿ ಉತ್ಪನ್ನವು ಕೇವಲ ಒಬ್ಬ ರೈತನನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುವುದಿಲ್ಲ.

ಅದು ಭಾರತೀಯ ಕೃಷಿಯ ಪ್ರತಿಷ್ಠೆಯನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುತ್ತದೆ.

ಒಂದು ರಫ್ತು ಸರಕು ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಗುಣಮಟ್ಟವನ್ನು ಪೂರೈಸದೆ ವಿಫಲವಾದರೆ, ಅದರ ಪರಿಣಾಮ ಆ ಒಂದು ಸರಕಿಗೆ ಮಾತ್ರ ಸೀಮಿತವಾಗಿರದೇ ಇರಬಹುದು.

ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಪೂರೈಕೆದಾರ, ಪ್ರದೇಶ ಅಥವಾ ದೇಶದಿಂದ ಬರುವ ಉತ್ಪನ್ನಗಳ ಬಗ್ಗೆ ವಿದೇಶಿ ಖರೀದಿದಾರರು ಹೆಚ್ಚು ಎಚ್ಚರಿಕೆ ವಹಿಸಬಹುದು.

ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಇದರ ಪರಿಣಾಮವನ್ನು ರೈತರೂ ಎದುರಿಸಬೇಕಾಗಬಹುದು—ಬೇಡಿಕೆ ಕಡಿಮೆಯಾಗುವುದು, ಹೆಚ್ಚುವರಿ ನಿಯಮಗಳು ಅಥವಾ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಪ್ರವೇಶದಲ್ಲಿ ಅಡಚಣೆಗಳು ಎದುರಾಗಬಹುದು.

ಆದ್ದರಿಂದ ಇದನ್ನು ಕೇವಲ “ರೈತ ವಿರುದ್ಧ ವ್ಯಾಪಾರಿ” ಎಂಬ ಚರ್ಚೆಯನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಬಾರದು.

ನಿಜವಾದ ಉದ್ದೇಶ ಹೀಗಿರಬೇಕು:

ಸಮಸ್ಯೆಯ ಮೂಲವನ್ನು ಪತ್ತೆಹಚ್ಚಿ.
ಅದನ್ನು ಸರಿಪಡಿಸಿ.
ಮತ್ತೆ ಅದು ಸಂಭವಿಸದಂತೆ ತಡೆಯಿರಿ.
ರೈತನನ್ನೂ ರಕ್ಷಿಸಿ, ಭಾರತೀಯ ಕೃಷಿಯ ಪ್ರತಿಷ್ಠೆಯನ್ನೂ ರಕ್ಷಿಸಿ.

ರೈತರಿಗೂ ಬೇಕು ಸುರಕ್ಷಿತ ಆಹಾರ ಮತ್ತು ಉತ್ತಮ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ:

ರೈತರೂ ಗ್ರಾಹಕರೇ. ಅವರು ತಮ್ಮ ಕುಟುಂಬಕ್ಕೂ ಆಹಾರ ಉತ್ಪಾದಿಸುತ್ತಾರೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಸುರಕ್ಷಿತ ಮತ್ತು ಗುಣಮಟ್ಟದ ಕೃಷಿ ಉತ್ಪನ್ನಗಳನ್ನು ಉತ್ಪಾದಿಸುವ ಆಸಕ್ತಿ ಅವರಿಗೂ ಇದೆ.

ಅವರಿಗೆ ಉತ್ತಮ ಬೆಲೆ ಮತ್ತು ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯ ಅವಕಾಶವೂ ಬೇಕು. ಆದರೆ ಇದಕ್ಕಾಗಿ ರೈತರಿಗೆ ಬೇಕಾಗಿರುವುದು:

• ವಿಶ್ವಾಸಾರ್ಹ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಮಾರ್ಗದರ್ಶನ
• ಬಲವಾದ ಕೃಷಿ ವಿಸ್ತರಣಾ ಸೇವೆಗಳು
• ಬೆಳೆಗೆ ಅನುಗುಣವಾದ ಕೀಟನಾಶಕ ಶಿಫಾರಸುಗಳು
• ತರಬೇತಿ ಪಡೆದ ತಜ್ಞರ ಸುಲಭ ಲಭ್ಯತೆ
• ವಿಶ್ವಾಸಾರ್ಹ ಅವಶೇಷ ಪರೀಕ್ಷಾ ಸೌಲಭ್ಯಗಳು
• ಪಾರದರ್ಶಕ ಖರೀದಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆ
• ಸರಿಯಾದ ಪರಿವೀಕ್ಷಣೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆ
• ರಫ್ತು ಗುಣಮಟ್ಟದ ಮಾನದಂಡಗಳ ಅರಿವು
• ಸುರಕ್ಷಿತ ಕೀಟನಾಶಕ ಬಳಕೆಯ ಪ್ರಾಯೋಗಿಕ ತರಬೇತಿ

ಸಮಸ್ಯೆ ಉಂಟಾದ ನಂತರ ರೈತರನ್ನು ದೂಷಿಸುವ ಬದಲು, ಸಮಸ್ಯೆಯೇ ಉಂಟಾಗದಂತೆ ತಡೆಯುವ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸುವುದು ಮುಖ್ಯ.

ರೈತನನ್ನು ದೂಷಿಸುವ ಮೊದಲು ಇಡೀ ಸರಪಳಿಯನ್ನು ಸರಿ ಮಾಡಿ:

ಒಂದು ರಫ್ತು ಸರಕಿನಲ್ಲಿ ಕೀಟನಾಶಕದ ಅವಶೇಷ ಅಥವಾ ಬೇರೆ ಗುಣಮಟ್ಟದ ಸಮಸ್ಯೆ ಕಂಡುಬಂದಾಗ, ತಕ್ಷಣ ರೈತನತ್ತ ಬೆರಳು ತೋರಿಸಬಾರದು.

ಆ ಉತ್ಪನ್ನದ ಸಂಪೂರ್ಣ ಪ್ರಯಾಣವನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಬೇಕು:

ಹೊಲ → ಸಂಗ್ರಹಣೆ → ಒಟ್ಟುಗೂಡಿಸುವಿಕೆ → ಶೇಖರಣೆ → ಸಂಸ್ಕರಣೆ → ಪ್ಯಾಕಿಂಗ್ → ಪರೀಕ್ಷೆ → ಸಾಗಣೆ → ರಫ್ತು

ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಹಂತದಲ್ಲೂ ಜವಾಬ್ದಾರಿ ಮತ್ತು ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆ ಇರಬೇಕು.

ಆಗ ಪ್ರಶ್ನೆ ಕೇವಲ:

“ಅಪರಾಧಿ ಯಾರು — ರೈತನಾ ಅಥವಾ ವ್ಯಾಪಾರಿಯಾ?”

ಎಂಬುದಾಗಿರಬಾರದು.

ಅದಕ್ಕಿಂತ ಮುಖ್ಯವಾದ ಪ್ರಶ್ನೆ:

“ಗುಣಮಟ್ಟದ ಮಾನದಂಡ ಯಾವ ಹಂತದಲ್ಲಿ ವಿಫಲವಾಯಿತು? ಆ ಹಂತದ ಜವಾಬ್ದಾರಿ ಯಾರದ್ದು?”

ಈ ಪ್ರಶ್ನೆಯೇ ನಮಗೆ ನಿಜವಾದ ಪರಿಹಾರದತ್ತ ಕರೆದೊಯ್ಯಬಲ್ಲದು.

ಒಂದು ವಿಭಾಗವನ್ನು ದೂಷಿಸುವ ಮೂಲಕ ಕೃಷಿಯನ್ನು ಸುರಕ್ಷಿತ, ಸ್ಪರ್ಧಾತ್ಮಕ ಮತ್ತು ರಫ್ತು-ಆಧಾರಿತ ಕ್ಷೇತ್ರವನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ.

ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಜ್ಞಾನ ಹೊಲಕ್ಕೆ ತಲುಪಬೇಕು.
ರೈತರು ಶಿಫಾರಸು ಮಾಡಿದ ಪದ್ಧತಿಗಳನ್ನು ಪಾಲಿಸಬೇಕು.
ಕೃಷಿ ಸರಪಳಿಯಲ್ಲಿ ಪರಿವೀಕ್ಷಣೆ ಇರಬೇಕು.
ಪರೀಕ್ಷಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ವಿಶ್ವಾಸಾರ್ಹವಾಗಿರಬೇಕು.
ರಫ್ತುದಾರರು ಗುಣಮಟ್ಟದ ಜವಾಬ್ದಾರಿ ವಹಿಸಬೇಕು.

ಆಗ ಮಾತ್ರ ನಾವು:

ದೂಷಣೆಯಿಂದ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯತ್ತ,
ಊಹೆಯಿಂದ ಸಾಕ್ಷ್ಯದತ್ತ,
ತಿರಸ್ಕಾರದಿಂದ ತಡೆಗಟ್ಟುವಿಕೆಯತ್ತ ಸಾಗಬಹುದು.

ಕೊನೆಯ ಗುರಿ ಯಾರನ್ನಾದರೂ ತಪ್ಪಿತಸ್ಥರು ಎಂದು ತೋರಿಸುವುದಲ್ಲ. ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಎಲ್ಲಿ ವಿಫಲವಾಯಿತು ಎಂಬುದನ್ನು ಕಂಡುಹಿಡಿದು, ಆ ವೈಫಲ್ಯ ಮತ್ತೆ ಸಂಭವಿಸದಂತೆ ಮಾಡುವುದು.