ಜೇನುನೊಣಗಳು ಕಡಿಮೆಯಾಗುತ್ತಿರುವುದಕ್ಕೆ ಕೀಟನಾಶಕಗಳೇ ಕಾರಣವೇ? ಅಥವಾ..

ಜೇನುನೊಣಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ ಕಡಿಮೆಯಾಗುತ್ತಿದೆ ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತೇವೆ. ಆದರೆ ಅದರ ನಿಜವಾದ ಕಾರಣವೇನು?.ಕೆಲವು ಪರಿಸರವಾದಿಗಳು ಮತ್ತು ರಾಸಾಯನಿಕ ವಿರೋಧಿ ಚಳವಳಿಗಳಲ್ಲಿ ಇರುವವರು ಒಂದು ಮಾತನ್ನು ಪದೇಪದೇ ಹೇಳುತ್ತಾರೆ:“ಕೃಷಿಯಲ್ಲಿ ಕೀಟನಾಶಕಗಳನ್ನು ಸಿಂಪಡಿಸುವುದರಿಂದ ಜೇನುನೊಣಗಳು ನಾಶವಾಗುತ್ತಿವೆ.”

ಇದರಲ್ಲಿ ಸ್ವಲ್ಪ ಸತ್ಯವಿದೆ. ಕೆಲವು ಕೀಟನಾಶಕಗಳು, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ತಪ್ಪಾಗಿ ಬಳಸಿದಾಗ ಅಥವಾ ಹೂಬಿಡುವ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಜೇನುನೊಣಗಳು ಸಂಪರ್ಕಕ್ಕೆ ಬಂದಾಗ, ಜೇನುನೊಣಗಳು ಮತ್ತು ಇತರ ಪರಾಗಸ್ಪರ್ಶಕಗಳಿಗೆ ಹಾನಿ ಮಾಡಬಹುದು. ವಿಶ್ವದ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಅಧ್ಯಯನಗಳೂ ಕೀಟನಾಶಕಗಳನ್ನು ಪರಾಗಸ್ಪರ್ಶಕಗಳ ಕುಸಿತಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗುವ ಪ್ರಮುಖ ಅಂಶಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದೆಂದು ಗುರುತಿಸಿವೆ.

ಆದರೆ,

“ಜೇನುನೊಣಗಳು ಕಡಿಮೆಯಾಗುತ್ತಿರುವುದಕ್ಕೆ ಕೀಟನಾಶಕಗಳೊಂದೇ ಮುಖ್ಯ ಕಾರಣ” ಎಂದು ಹೇಳುವುದು ಸಂಪೂರ್ಣ ಚಿತ್ರವನ್ನು ತೋರಿಸುವುದಿಲ್ಲ.ಜೇನುನೊಣಗಳಿಗೆ ಇಂದು ಎದುರಾಗಿರುವ ಸಮಸ್ಯೆ ಇನ್ನೂ ದೊಡ್ಡದು.

ಅದು ವಾಸಸ್ಥಳದ ನಾಶ, ಆಹಾರದ ಕೊರತೆ, ಕೃಷಿ ಭೂದೃಶ್ಯದ ಬದಲಾವಣೆ, ರೋಗಗಳು, ಹವಾಮಾನ ಬದಲಾವಣೆ ಮತ್ತು ಕೆಲವು ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಕೀಟನಾಶಕಗಳ ಒತ್ತಡ — ಇವೆಲ್ಲವೂ ಸೇರಿರುವ ಸಮಸ್ಯೆ.

ನಮ್ಮ ಗಮನಕ್ಕೆ ಬಾರದ ಒಂದು ದೊಡ್ಡ ಸಮಸ್ಯೆ — ಅವುಗಳಿಗೆ ಮನೆ ಎಲ್ಲಿದೆ?

ನಾವು ಜೇನುನೊಣದ ಬಗ್ಗೆ ಮಾತನಾಡುವಾಗ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಅದರ ಆಹಾರ ಮತ್ತು ಜೇನಿನ ಬಗ್ಗೆ ಮಾತನಾಡುತ್ತೇವೆ. ಆದರೆ ಒಂದು ಜೀವಿಗೂ ಎರಡು ಮೂಲಭೂತ ಅಗತ್ಯಗಳಿವೆ:

ಆಹಾರ ಮತ್ತು ಆಶ್ರಯ. ಜೇನುನೊಣಕ್ಕೂ ಇದೇ ಬೇಕು.

ಭಾರತೀಯ ಜೇನುನೊಣಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖವಾದ Apis cerana ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಮರಗಳ ಒಳಗಿನ ಪೊಟರೆಗಳು, ಹಳೆಯ ಮರಗಳ ರಂಧ್ರಗಳು, ಬಂಡೆಗಳ ಸಂದುಗಳು, ಹುತ್ತಗಳಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಇತರ ಕತ್ತಲು ಇರುವ ಕುಳಿಗಳಲ್ಲಿ ಗೂಡು ಕಟ್ಟುತ್ತದೆ. ಇದನ್ನು ನಾವು ಸ್ವಲ್ಪ ಹಿಂದಿನ ಕಾಲಕ್ಕೆ ಹೋಲಿಸಿ ನೋಡಬೇಕು.

20–30 ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದೆ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಹೇಗಿತ್ತು?

ಇಪ್ಪತ್ತು ಅಥವಾ ಮೂವತ್ತು ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದೆ ನಮ್ಮ ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಿನ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ:

• ದೊಡ್ಡ ಹಳೆಯ ಮರಗಳು ಹೆಚ್ಚು ಇದ್ದವು,
• ಸತ್ತ ಅಥವಾ ಒಣಗಿದ ಮರಗಳೂ ಇದ್ದವು,
• ಮರಗಳ ಕಾಂಡದಲ್ಲಿ ಪೊಟರೆಗಳು ಉಂಟಾಗುತ್ತಿದ್ದವು,
• ಹೊಲದ ಬದಿಗಳಲ್ಲಿ ಮರಗಳ ಸಾಲುಗಳಿದ್ದವು,
• ಕಾಡು ಪ್ರದೇಶಗಳು ಹೆಚ್ಚು ಸಂಪರ್ಕ ಹೊಂದಿದ್ದವು,
• ಹುತ್ತಗಳು ಮತ್ತು ಮಣ್ಣಿನ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಕುಳಿಗಳು ಹೆಚ್ಚು ಕಂಡುಬರುತ್ತಿದ್ದವು,
• ವಿವಿಧ ಕಾಡು ಸಸ್ಯಗಳು ಮತ್ತು ಮರಗಳು ವರ್ಷವಿಡೀ ಹೂ ಬಿಡುತ್ತಿದ್ದವು.

ಇವೆಲ್ಲವೂ ಜೇನುನೊಣಗಳಿಗೆ ಮನೆ ಮತ್ತು ಆಹಾರದ ಮೂಲವಾಗಿದ್ದವು. ಆದರೆ ಇಂದು ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಬದಲಾಗಿದೆ.

ಕೃಷಿ ವಿಸ್ತರಣೆ, ಭೂಮಿಯ ಬಳಕೆಯ ಬದಲಾವಣೆ, ಹಳೆಯ ಮರಗಳ ತೆರವು ಮತ್ತು ಭೂಮಿಯನ್ನು ಸಮತಟ್ಟು ಮಾಡುವಂತಹ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳಿಂದ ನೈಸರ್ಗಿಕ ವಾಸಸ್ಥಳಗಳು ಅನೇಕ ಕಡೆ ಕಡಿಮೆಯಾಗಿವೆ.

ವಿಶ್ವದ ಪರಾಗಸ್ಪರ್ಶಕ ಸಂರಕ್ಷಣಾ ಅಧ್ಯಯನಗಳೂ ಇದೇ ವಿಷಯವನ್ನು ಪ್ರಮುಖ ಸಮಸ್ಯೆಯಾಗಿ ಗುರುತಿಸುತ್ತವೆ — ವಾಸಸ್ಥಳ ನಷ್ಟ ಮತ್ತು ಅದರ ತುಂಡಾಗುವಿಕೆ (habitat loss and fragmentation) ಪರಾಗಸ್ಪರ್ಶಕಗಳ ಸಂಖ್ಯೆಯ ಕುಸಿತಕ್ಕೆ ಪ್ರಮುಖ ಕಾರಣಗಳಾಗಿವೆ.

ಮರದ ಪೊಟರೆ ಒಂದು ಸಣ್ಣ ರಂಧ್ರವಲ್ಲ — ಅದು ಜೇನುನೊಣದ ಮನೆ;

ನಾವು ಹಳೆಯ ಮರವನ್ನು ನೋಡಿದಾಗ: “ಇದು ಹಳೆಯ ಮರ, ಇದನ್ನು ತೆಗೆದುಹಾಕೋಣ” ಎಂದು ಯೋಚಿಸಬಹುದು. ಆದರೆ ಪ್ರಕೃತಿಯ ದೃಷ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಆ ಮರದಲ್ಲಿ:

• ಜೇನುನೊಣದ ಗೂಡು,
• ಇತರ ಕೀಟಗಳ ವಾಸಸ್ಥಳ,
• ಪಕ್ಷಿಗಳ ಗೂಡು,
• ಸಣ್ಣ ಜೀವಿಗಳ ಆಶ್ರಯ ಇರಬಹುದು.

ವಿಶೇಷವಾಗಿ Apis cerana ಯಂತಹ cavity-nesting bees ಗೆ ಹಳೆಯ ಮರಗಳ ಪೊಟರೆಗಳು ಅತ್ಯಂತ ಉಪಯುಕ್ತ. ಹೀಗಾಗಿ ಮರಗಳ ನಾಶ ಎಂದರೆ ಕೇವಲ ಮರಗಳ ನಾಶವಲ್ಲ; ಮರದ ಮೇಲೆ ಅವಲಂಬಿಸಿರುವ ಅನೇಕ ಜೀವಿಗಳ ವಾಸಸ್ಥಳದ ನಾಶವೂ ಹೌದು.

ಹುತ್ತಗಳಿಗೂ ಒಂದು ಪಾತ್ರವಿದೆ:

ನಮ್ಮ ಹೊಲಗಳಲ್ಲಿ ಹಿಂದೆ ಕಂಡುಬರುತ್ತಿದ್ದ ಹುತ್ತಗಳು ಈಗ ಅನೇಕ ಕಡೆ ಕಡಿಮೆಯಾಗಿವೆ. ಭೂಮಿಯನ್ನು ಕೃಷಿಗೆ ಸಿದ್ಧಪಡಿಸುವಾಗ, ಸಮತಟ್ಟು ಮಾಡುವಾಗ ಅಥವಾ ಇತರ ಕೆಲಸಗಳಲ್ಲಿ ಇಂತಹ ನೈಸರ್ಗಿಕ ರಚನೆಗಳು ನಾಶವಾಗುತ್ತವೆ. ಹೀಗಾಗಿ ಇಂತಹ ಸಣ್ಣ ನೈಸರ್ಗಿಕ ರಚನೆಗಳಿಗೂ ಪರಿಸರದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಪಾತ್ರವಿದೆ. ಹಿಂದೆ ಅಲ್ಲಲ್ಲಿ ಕಂಡು ಬರುತ್ತಿದ್ದ ಹುತ್ತಗಳು ಈಗ ಅಪರೂಪವಾಗಿವೆ.  ಎಲ್ಲವೂ ಕೃಷಿ ಭೂಮಿಯಾದರೆ ಹುತ್ತಗಳಿಗೆಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾನ!

ಮನೆ ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೆ ಏನಾಗುತ್ತದೆ?

ನೈಸರ್ಗಿಕ ಪೊಟರೆಗಳು ಮತ್ತು ಸುರಕ್ಷಿತ ಗೂಡು ಕಟ್ಟುವ ಸ್ಥಳಗಳು ಕಡಿಮೆಯಾದಾಗ ಜೇನುನೊಣಗಳು ಸಿಗುವ ಯಾವುದೇ ಸ್ಥಳವನ್ನು ಆಶ್ರಯಿಸಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಅದು ಯಾವಾಗಲೂ ಸುರಕ್ಷಿತವಾಗಿರಬೇಕೆಂದಿಲ್ಲ.

ಮಣ್ಣಿನೊಳಗಿನ ಅವಕಾಶ (Cavity) ಗಳಲ್ಲಿ,ಅತಿಯಾದ ಮಳೆಗೆ→ ನೀರು ನಿಲ್ಲುವುದು → ಗೂಡು ತೇವವಾಗುವುದು → ಕಾಲೋನಿ ನಾಶವಾಗುವ ಸಾಧ್ಯತೆ.

ಹೊಲದ ಅಂಚಿನ ಅಸುರಕ್ಷಿತ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿದ್ದರೆ: ಭೂಮಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುವಾಗ→ ಗೂಡು ನಾಶ ಅಗಬಹುದು.

ಮನೆಯ ಗೋಡೆಯ ಸಣ್ಣ ರಂಧ್ರದಲ್ಲಿದ್ದರೆ: ಮನೆ ದುರಸ್ತಿ → ಗೂಡು ನಾಶ.

ಹೀಗಾಗಿ ವಾಸಸ್ಥಳದ ಕೊರತೆಯೂ ಜೇನುನೊಣಗಳ ಬದುಕಿಗೆ ದೊಡ್ಡ ಒತ್ತಡವಾಗಬಹುದು.

ಜೇನುನೊಣಗಳು ಮಾತ್ರ ಪರಾಗಸ್ಪರ್ಶಕಗಳಲ್ಲ:

ಇನ್ನೊಂದು ತಪ್ಪು ಕಲ್ಪನೆಯನ್ನು ಸರಿಪಡಿಸಬೇಕಾಗಿದೆ. “ಬೆಳೆಗಳಿಗೆ ಪರಾಗಸ್ಪರ್ಶ ಮಾಡುವ ಏಕೈಕ ಜೀವಿ ಜೇನುನೊಣ” ಎನ್ನುವುದು ಸರಿಯಲ್ಲ. ಜೇನುನೊಣಗಳು ಬಹಳ ಮುಖ್ಯವಾದ ಪರಾಗಸ್ಪರ್ಶಕಗಳು. ಆದರೆ ಅವುಗಳ ಜೊತೆಗೆ:

• ಕಾಡು ಜೇನುನೊಣಗಳು,
• ಮಿಸರಿ ಜೇನು,
• ವಿವಿಧ ಜಾತಿಯ ನೊಣಗಳು,
• ಚಿಟ್ಟೆಗಳು,
• ಪತಂಗಗಳು,
• ಕೆಲವು ಜೀರುಂಡೆಗಳು,
• ಕಣಜಗಳು,
• ಇರುವೆಗಳು
• ಕೆಲವು ಪಕ್ಷಿಗಳು ಮತ್ತು ಬಾವಲಿಗಳು

ಸಹ ವಿವಿಧ ಸಸ್ಯಗಳಿಗೆ ಪರಾಗಸ್ಪರ್ಶ ಮಾಡುತ್ತವೆ.

FAO ಪ್ರಕಾರ ಜೇನುನೊಣಗಳ ಜೊತೆಗೆ ನೊಣಗಳು, ಕಣಜಗಳು, ಜೀರುಂಡೆಗಳು, ಚಿಟ್ಟೆಗಳು, ಪತಂಗಗಳು ಹಾಗೂ ಕೆಲವು ಪಕ್ಷಿಗಳು ಮತ್ತು ಬಾವಲಿಗಳೂ ಪರಾಗಸ್ಪರ್ಶದಲ್ಲಿ ಪಾತ್ರವಹಿಸುತ್ತವೆ.

ಆದ್ದರಿಂದ “ಜೇನುನೊಣ ಉಳಿದರೆ ಸಾಕು” ಎನ್ನುವುದಕ್ಕಿಂತ “ಪರಾಗಸ್ಪರ್ಶಕಗಳ ಸಂಪೂರ್ಣ ಸಮುದಾಯ ಉಳಿಯಬೇಕು” ಎನ್ನುವುದು ಸರಿಯಾದ ದೃಷ್ಟಿಕೋನ.

ಆದರೆ ಕೀಟನಾಶಕಗಳನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ನಿರ್ದೋಷಿ ಎಂದು ಹೇಳಬಹುದೇ?

ಇಲ್ಲ. ಇಲ್ಲಿ ನಾವು ಮತ್ತೊಂದು ಅತಿರೇಕಕ್ಕೆ ಹೋಗಬಾರದು. ಕೀಟನಾಶಕಗಳು ಜೇನುನೊಣಗಳಿಗೆ ಯಾವುದೇ ಹಾನಿ ಮಾಡುವುದಿಲ್ಲ ಎನ್ನುವುದು ಕೂಡ ತಪ್ಪು.

ಕೀಟನಾಶಕಗಳ ಪರಿಣಾಮವು ಅವುಗಳ ಸಕ್ರಿಯ ಘಟಕ, ಪ್ರಮಾಣ, ಸಿಂಪಡಿಸುವ ಸಮಯ, ಹೂವಿನ ಮೇಲೆ ಇರುವ ಅವಶೇಷ, ಜೇನುನೊಣಗಳ ಸಂಪರ್ಕ ಮತ್ತು ಇತರ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗಳ ಮೇಲೆ ಅವಲಂಬಿತವಾಗಿರುತ್ತದೆ.

ಕೆಲವು ಕೀಟನಾಶಕಗಳು ನೇರವಾಗಿ ಜೇನುನೊಣಗಳನ್ನು ಕೊಲ್ಲಬಹುದು. ಕೆಲವು ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಕಡಿಮೆ ಪ್ರಮಾಣದ ಸಂಪರ್ಕವೂ ಅವುಗಳ ಆಹಾರ ಹುಡುಕುವಿಕೆ, ದಿಕ್ಕು ಗುರುತಿಸುವಿಕೆ, ಕಲಿಕೆ, ಸಂತಾನೋತ್ಪತ್ತಿ ಅಥವಾ ಕಾಲೋನಿ ಆರೋಗ್ಯದ ಮೇಲೆ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರುವ ಸಾಧ್ಯತೆಯಿದೆ.

ಆದ್ದರಿಂದ ರೈತರು ಹೂಬಿಡುವ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಅನಗತ್ಯ ಕೀಟನಾಶಕ ಬಳಕೆಯನ್ನು ತಪ್ಪಿಸುವುದು ಮತ್ತು ಲೇಬಲ್ ಸೂಚನೆಗಳನ್ನು ಕಟ್ಟುನಿಟ್ಟಾಗಿ ಪಾಲಿಸುವುದು ಬಹಳ ಮುಖ್ಯ.

ಒಂದು ಮುಖ್ಯ ತಪ್ಪು ಕಲ್ಪನೆ — ಬಣ್ಣದ ಲೇಬಲ್ ಎಂದರೆ ಜೇನುನೊಣದ ಸುರಕ್ಷತೆ ಅಲ್ಲ.

ನಮ್ಮ ದೇಶದಲ್ಲಿ ಕೀಟನಾಶಕಗಳ ಪ್ಯಾಕೆಟ್ ಮೇಲೆ ಕೆಂಪು, ಹಳದಿ, ನೀಲಿ, ಹಸಿರು ಬಣ್ಣದ ಗುರುತುಗಳನ್ನು ನೋಡುತ್ತೇವೆ. ಆದರೆ ಇಲ್ಲಿ ಒಂದು ವಿಷಯ ಗಮನಿಸಬೇಕು.

ಈ ಬಣ್ಣಗಳು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಮಾನವರಿಗೆ ಇರುವ ತೀವ್ರ ವಿಷತ್ವದ (acute toxicity) ವರ್ಗೀಕರಣವನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತವೆ; ಜೇನುನೊಣಗಳಿಗೆ ಸುರಕ್ಷಿತ ಅಥವಾ ಅಪಾಯಕಾರಿ ಎಂಬುದನ್ನು ನೇರವಾಗಿ ಸೂಚಿಸುವುದಿಲ್ಲ.

ಭಾರತದ ಅಧಿಕೃತ ವರ್ಗೀಕರಣದಲ್ಲಿ bright red, bright yellow, bright blue ಮತ್ತು bright green ಬಣ್ಣಗಳು ವಿವಿಧ ಮಾನವ-ವಿಷತ್ವ ವರ್ಗಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿವೆ.

ಹೀಗಾಗಿ: “ಹಸಿರು/ಕಡಿಮೆ ವಿಷತ್ವದ ಲೇಬಲ್ ಇದೆ, ಆದ್ದರಿಂದ ಜೇನುನೊಣಗಳಿಗೆ ಸಂಪೂರ್ಣ ಸುರಕ್ಷಿತ” ಎಂದು ಹೇಳುವುದು ಸರಿಯಲ್ಲ.

ಅದೇ ರೀತಿ: “ಕೆಂಪು ಲೇಬಲ್ ಇದೆ ಎಂದರೆ ಅದನ್ನು ಮಣ್ಣಿಗೆ ಮಾತ್ರ ಬಳಸುತ್ತಾರೆ” ಎಂಬ ಸಾಮಾನ್ಯೀಕರಣವೂ ಸರಿಯಲ್ಲ.

ರೈತರು ಯಾವಾಗಲೂ ಸಕ್ರಿಯ ಘಟಕ, ಬೆಳೆ, ಕೀಟ, ಪ್ರಮಾಣ, ಸಿಂಪಡಿಸುವ ಸಮಯ ಮತ್ತು ಲೇಬಲ್‌ನಲ್ಲಿ ನೀಡಿರುವ ಮುನ್ನೆಚ್ಚರಿಕೆಗಳನ್ನು ಆಧರಿಸಿ ನಿರ್ಧಾರ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಬೇಕು.

ಜೇನುನೊಣಗಳಿಗೆ ಆಹಾರ ಎಲ್ಲಿದೆ?

ಇದು ಬಹಳ ಮುಖ್ಯವಾದ ಪ್ರಶ್ನೆ. ಜೇನುನೊಣಕ್ಕೆ ಗೂಡು ಮಾತ್ರ ಸಾಕಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಗೂಡಿನಿಂದ ಹೊರಬಂದ ನಂತರ ಅದಕ್ಕೆ ಹೂವು ಬೇಕು. ಹೂವಿನಿಂದ ಜೇನುನೊಣಕ್ಕೆ ಮುಖ್ಯವಾಗಿ:

ಮಕರಂದ → ಶಕ್ತಿಗಾಗಿ

ಪರಾಗ → ಪ್ರೋಟೀನ್ ಮತ್ತು ಇತರ ಪೋಷಕಾಂಶಗಳಿಗಾಗಿ

ಸಿಗುತ್ತದೆ.

ಹೀಗಾಗಿ ಒಂದು ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಮಾಣದ ಒಂದೇ ಬೆಳೆ ಇದ್ದರೂ, ಆ ಬೆಳೆ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ಕೆಲವೇ ವಾರಗಳು ಅಥವಾ ತಿಂಗಳುಗಳು ಮಾತ್ರ ಹೂಬಿಟ್ಟರೆ ಉಳಿದ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಜೇನುನೊಣಗಳಿಗೆ ಆಹಾರ ಕೊರತೆಯಾಗಬಹುದು.

ಇದನ್ನೇ ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು forage availability ಅಥವಾ ಪರಾಗಸ್ಪರ್ಶಕಗಳ ಆಹಾರ ಸಂಪನ್ಮೂಲದ ಲಭ್ಯತೆ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸುತ್ತಾರೆ.

ನಮ್ಮ ಹಳೆಯ ಮರಗಳು ಕೇವಲ ಮರಗಳಲ್ಲ — ಅವು ಆಹಾರ ಕಾರ್ಖಾನೆಗಳು:

ಹಿಂದೆ ನಮ್ಮ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ವಿವಿಧ ಕಾಡು ಮತ್ತು ಸ್ಥಳೀಯ ಮರಗಳು ಇದ್ದವು.

ಉದಾಹರಣೆಗೆ:

ಹುಳಿ, ನೇರಳೆ, ಕಾಡು ನೇರಳೆ, ಅರಳಿ, ಹೊಂಗೆ, ಬೀಜಗ, ಬಿಲ್ವ, ತಾರೆ, ತೇಗ, ವಿವಿಧ ಕಾಡು ಸಸ್ಯಗಳು ಮತ್ತು ಅನೇಕ ಸ್ಥಳೀಯ ಮರಗಳು.

ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಹಲವು ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಹೂ ಬಿಡುತ್ತಿದ್ದವು.

ಅಂದರೆ ಒಂದು ಮರದ ಹೂವು ಮುಗಿದ ನಂತರ ಮತ್ತೊಂದು ಮರ ಹೂ ಬಿಡುತ್ತಿತ್ತು.

ಹೀಗಾಗಿ ಜೇನುನೊಣಗಳಿಗೆ ವರ್ಷವಿಡೀ ಯಾವುದಾದರೂ ಹೂವಿನ ಮೂಲ ದೊರೆಯುತ್ತಿತ್ತು.

ಮಳೆಗಾಲದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ಬಳ್ಳಿಗಳ ಹೂವು, ಮಳೆ ಮುಗಿಯುವ ಸಮಯಕ್ಕೆ ಸೀಗೆ ಹೂವು, ಅಂಟುವಾಳ, ತದನಂತರ ಮಾವು, ಶಾಂತಿ, ನೇರಳೆ, ಮೇ ಕೊನೆ ತನಕ ಕುಂಟು ನೇರಳೆ ಹೀಗೆಲ್ಲಾ ಪ್ರತೀ ತಿಂಗಳೂ ಹೂವಿನ ಲಭ್ಯತೆ ಇದ್ದುದು ಈಗ ಕೊಂಡಿ ಕಳಚಿದೆ.

ಆದರೆ ಸ್ಥಳೀಯ ಸಸ್ಯ ವೈವಿಧ್ಯ ಕಡಿಮೆಯಾದಂತೆ ಈ ಆಹಾರ ಸರಪಳಿಯೂ ದುರ್ಬಲವಾಗಬಹುದು.

ಬೆಳೆ ಹೂವು ಮಾತ್ರ ಸಾಕೇ?

ಇಲ್ಲಿ ಮತ್ತೊಂದು ಪ್ರಶ್ನೆ ಬರುತ್ತದೆ.

ಜೇನುನೊಣಗಳು ಬೆಳೆಗಳ ಹೂವಿನಿಂದ ಮಕರಂದ ಮತ್ತು ಪರಾಗ ಸಂಗ್ರಹಿಸುತ್ತವೆ.

ಆದರೆ ಒಂದು ಅಥವಾ ಎರಡು ಬೆಳೆಗಳ ಹೂವಿನ ಮೇಲೆ ಮಾತ್ರ ಅವಲಂಬಿತವಾಗಿರುವ ಪರಿಸರ ಯಾವಾಗಲೂ ಉತ್ತಮ ಪರಿಸರವಾಗಿರಬೇಕೆಂದಿಲ್ಲ.

ವೈವಿಧ್ಯಮಯ ಸಸ್ಯಗಳಿಂದ ದೊರೆಯುವ ವಿವಿಧ ಆಹಾರ ಮೂಲಗಳು ಪರಾಗಸ್ಪರ್ಶಕಗಳಿಗೆ ಹೆಚ್ಚು ಸ್ಥಿರವಾದ ಆಹಾರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಒದಗಿಸಬಹುದು.

ಅದಕ್ಕಾಗಿಯೇ ಜಗತ್ತಿನ pollinator conservation ಸಂಶೋಧನೆಗಳು ಹುಲ್ಲುಗಾವಲು, ಪೊದೆಗಳು, ಕಾಡಿನ ಅಂಚುಗಳು, ಹೂ ಬಿಡುವ ಸ್ಥಳೀಯ ಸಸ್ಯಗಳು ಮತ್ತು semi-natural habitats ಉಳಿಸುವುದಕ್ಕೆ ಒತ್ತು ನೀಡುತ್ತಿವೆ.

ಹಾಗಾದರೆ ಇಂದು ಜೇನುನೊಣದ ಪೆಟ್ಟಿಗೆ ಇಟ್ಟರೆ ಜೇನುನೊಣ ಬರುತ್ತದೆ ಏಕೆ?

ಇದು ಕುತೂಹಲಕಾರಿ ವಿಷಯ. ಇಂದು ರೈತರು ಜೇನುನೊಣ ಸಾಕಾಣಿಕೆಗಾಗಿ ಪೆಟ್ಟಿಗೆ ಇಡುತ್ತಾರೆ. ಅನೇಕ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಸೂಕ್ತ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ಪೆಟ್ಟಿಗೆ ಇಟ್ಟರೆ ಜೇನುನೊಣಗಳ ಕಾಲೋನಿ ಅದನ್ನು ಆಕ್ರಮಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ.  ಆಹಾರ ಇಲ್ಲದೆ ಸಕ್ಕರೆ, ಬೆಲ್ಲ ,ಸಿಹಿ ಹಣ್ಣು ಹಂಪಲು ಮಾರಾಟ ಮಾಡುವ ಅಂಗಡಿಗಳಲ್ಲಿ ಮಳೆಗಾಲದಲ್ಲಿ ರಾಶಿ ರಾಶಿ ಜೇನುನೊಣಗಳಿರುತ್ತವೆ. ಇದು ನಮಗೆ ಒಂದು ವಿಷಯವನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತದೆ:

ಜೇನುನೊಣಗಳು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ನಾಶವಾಗಿಲ್ಲ. ಅವುಗಳಿಗೆ ಸೂಕ್ತವಾದ ಸುರಕ್ಷಿತ ಆಶ್ರಯ ದೊರೆತರೆ ಅವು ಅದನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ. ಅಂದರೆ ಸಮಸ್ಯೆ ಕೇವಲ “ಜೇನುನೊಣಗಳೇ ಇಲ್ಲ” ಎನ್ನುವುದಲ್ಲ. ನೈಸರ್ಗಿಕವಾಗಿ ಅವುಗಳಿಗೆ ಸಿಗುತ್ತಿದ್ದ ಮನೆ ಮತ್ತು ಆಹಾರದ ಮೂಲಗಳು ಎಷ್ಟು ಉಳಿದಿವೆ? ಎಂಬ ಪ್ರಶ್ನೆಯನ್ನೂ ನಾವು ಕೇಳಬೇಕು.

ಜೇನು ತೆಗೆಯುವಾಗಲೂ ಜೇನುನೊಣಗಳ ಸಂರಕ್ಷಣೆ ಅಗತ್ಯ:

ಜೇನುನೊಣಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ ಕಡಿಮೆಯಾಗುವುದಕ್ಕೆ ಕೇವಲ ಕೃಷಿ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳನ್ನೇ ಕಾರಣವೆಂದು ನೋಡುವಂತಿಲ್ಲ. ಜೇನು ಸಂಗ್ರಹಿಸುವ ನಮ್ಮ ವಿಧಾನಗಳನ್ನೂ ಒಮ್ಮೆ ಪರಿಶೀಲಿಸಬೇಕಾಗಿದೆ.

ಕಾಡು ಅಥವಾ ಮರದ ಪೊಟರೆಯಲ್ಲಿ ಜೇನು ಕಟ್ಟಿರುವುದನ್ನು ಕಂಡಾಗ ಕೆಲವರು ಜೇನು ತೆಗೆಯಲು ಅತಿಯಾದ ಹೊಗೆಯನ್ನು ಬಳಸುತ್ತಾರೆ. ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಗೂಡನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಅಲುಗಾಡಿಸುವುದು, ಜೇನುಗೂಡು ಮತ್ತು ಮರಿಯನ್ನು (brood) ಹಾನಿಗೊಳಿಸುವುದು ಅಥವಾ ಗೂಡಿನ ರಚನೆಯನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ನಾಶಪಡಿಸುವಂತಹ ಅಸಮರ್ಪಕ ವಿಧಾನಗಳನ್ನು ಅನುಸರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.

ಹೊಗೆಯನ್ನು ಮಿತವಾಗಿ ಮತ್ತು ಸರಿಯಾದ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಬಳಸಿದರೆ ಜೇನುನೊಣಗಳನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸಲು ಸಹಾಯವಾಗಬಹುದು. ಆದರೆ ಅತಿಯಾದ ಹೊಗೆ ಮತ್ತು ಅಸಮರ್ಪಕ ಜೇನು ಸಂಗ್ರಹ ವಿಧಾನಗಳು ಕಾಲೋನಿಗೆ ಅನಗತ್ಯ ಒತ್ತಡ ಉಂಟುಮಾಡಬಹುದು.

ಇಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಮುಖ್ಯವಾದದ್ದು ರಾಣಿ ಜೇನುನೊಣ (Queen bee).

ಒಂದು ಜೇನುನೊಣದ ಕಾಲೋನಿಯಲ್ಲಿ ರಾಣಿ ಜೇನುನೊಣದ ಪಾತ್ರ ಬಹಳ ಮುಖ್ಯ. ಅದು ಕಾಲೋನಿಯ ಸಂತಾನೋತ್ಪತ್ತಿಯ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಜೇನು ತೆಗೆಯುವ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ರಾಣಿ ಜೇನುನೊಣಕ್ಕೆ ಹಾನಿಯಾದರೆ ಅಥವಾ ಅದು ಗೂಡಿನಿಂದ ಕಳೆದುಹೋದರೆ, ಕಾಲೋನಿಯ ಮುಂದಿನ ಬೆಳವಣಿಗೆ ಗಂಭೀರವಾಗಿ ಕುಂಠಿತವಾಗಬಹುದು. ರಾಣಿ ಇಲ್ಲದ ಕಾಲೋನಿ ಹೊಸ ರಾಣಿಯನ್ನು ಬೆಳೆಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗದ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗೆ ಬಂದರೆ, ಕಾಲೋನಿ ಕ್ರಮೇಣ ದುರ್ಬಲವಾಗಿ ನಾಶವಾಗುವ ಸಾಧ್ಯತೆಯೂ ಇದೆ.

ಆದ್ದರಿಂದ ಜೇನು ತೆಗೆಯುವುದು ಎಂದರೆ ಕೇವಲ ಜೇನು ತೆಗೆಯುವುದಲ್ಲ; ಒಂದು ಸಂಪೂರ್ಣ ಜೀವಂತ ಕುಟುಂಬವನ್ನು ಉಳಿಸಿಕೊಂಡು  ಅಹಿಂಸಾತ್ಮಕವಾಗಿ ಜೇನು ಪಡೆಯುವುದು.

ಜೇನು ಸಂಗ್ರಹಿಸುವವರು ಕೆಲವು ಮುನ್ನೆಚ್ಚರಿಕೆಗಳನ್ನು ಪಾಲಿಸಬೇಕು:

• ಅಗತ್ಯಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಹೊಗೆಯನ್ನು ಬಳಸಬಾರದು.
• ರಾಣಿ ಇರುವ ಭಾಗವನ್ನು ಗುರುತಿಸಿ ಸಾಧ್ಯವಾದಷ್ಟು ಸುರಕ್ಷಿತವಾಗಿ ಬಿಡಬೇಕು.
• ರಾಣಿ ಮತ್ತು ಮರಿಗಳಿರುವ ಭಾಗವನ್ನು ಅನಗತ್ಯವಾಗಿ ಕತ್ತರಿಸಬಾರದು.
• ಸಂಪೂರ್ಣ ಗೂಡನ್ನು ನಾಶಪಡಿಸಿ ಜೇನು ತೆಗೆಯುವ ವಿಧಾನವನ್ನು ತಪ್ಪಿಸಬೇಕು.
• ಸಾಧ್ಯವಾದಷ್ಟು ಜೇನುನೊಣಗಳ ಕಾಲೋನಿ ಮುಂದುವರಿಯುವಂತೆ ಗೂಡಿನ ಒಂದು ಭಾಗವನ್ನು ಉಳಿಸಬೇಕು.
• ಜೇನು ಸಂಗ್ರಹಿಸಿದ ನಂತರ ಕಾಲೋನಿಗೆ ಮತ್ತೆ ಆಹಾರ ಮತ್ತು ಗೂಡು ನಿರ್ಮಾಣಕ್ಕೆ ಅವಕಾಶ ಇರುವಂತೆ ನೋಡಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು.

ಜೇನು ತೆಗೆಯುವ ವ್ಯಕ್ತಿ ಜೇನು ಮಾತ್ರ ತೆಗೆದುಕೊಂಡು ಹೋಗಬಾರದು; ಮುಂದಿನ ವರ್ಷವೂ ಅದೇ ಗೂಡಿನಲ್ಲಿ ಜೇನು ಸಿಗುವಂತೆ ಕಾಲೋನಿಯನ್ನು ಉಳಿಸಬೇಕು.

ಇದು ಜೇನು ಸಂಗ್ರಹಿಸುವವರಿಗೂ ಲಾಭದಾಯಕ. ಏಕೆಂದರೆ ಒಮ್ಮೆ ಗೂಡನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ನಾಶಪಡಿಸಿ ಜೇನು ಪಡೆಯುವುದಕ್ಕಿಂತ, ಕಾಲೋನಿಯನ್ನು ಜೀವಂತವಾಗಿಟ್ಟುಕೊಂಡು ವರ್ಷದಿಂದ ವರ್ಷಕ್ಕೆ ಜೇನು ಪಡೆಯುವುದು ಹೆಚ್ಚು ಸ್ಥಿರವಾದ ವಿಧಾನ.

ಹೀಗಾಗಿ ಜೇನು ಸಂಗ್ರಹಿಸುವ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಜ್ಞಾನವನ್ನು ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ವಿಧಾನಗಳೊಂದಿಗೆ ಸೇರಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಅಗತ್ಯವಿದೆ.

ಜೇನು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳೋಣ — ಆದರೆ ಜೇನುನೊಣದ ಕುಟುಂಬವನ್ನು ಉಳಿಸೋಣ.

ಶತ್ರುಗಳೂ ಹೆಚ್ಚಾಗಿವೆ:

ಇನ್ನೊಂದು ಕಡೆ, ಪೆಟ್ಟಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಜೇನುನೊಣ ಸಾಕುವುದು ಮತ್ತು ನೈಸರ್ಗಿಕವಾಗಿ ಕಾಡಿನಲ್ಲಿ ಜೇನುನೊಣಗಳ ಬದುಕು — ಎರಡೂ ಒಂದೇ ವಿಷಯವಲ್ಲ.

ಪೆಟ್ಟಿಗೆಯಲ್ಲಿರುವ ಕಾಲೋನಿಯನ್ನು ನಾವು:

• ರಕ್ಷಿಸಬಹುದು,
• ಆಹಾರ ಇರುವ ಪ್ರದೇಶಕ್ಕೆ ಸ್ಥಳಾಂತರಿಸಬಹುದು,
• ರೋಗ ಬಂದರೆ ಗಮನಿಸಬಹುದು,
• ಗೂಡನ್ನು ಸುರಕ್ಷಿತವಾಗಿಡಬಹುದು.

ಆದರೆ ಕಾಡಿನಲ್ಲಿರುವ ಜೇನುನೊಣಕ್ಕೆ ಇಂತಹ ರಕ್ಷಣೆ ಇರುವುದಿಲ್ಲ.

ಅದಕ್ಕೆ ಆಹಾರ, ಆಶ್ರಯ, ರೋಗ, ಪರಭಕ್ಷಕಗಳು, ಹವಾಮಾನ ಮತ್ತು ಮಾನವ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳು ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಸ್ವತಃ ಎದುರಿಸಬೇಕು.

ಹಾಗಾದರೆ ನಿಜವಾದ ಕಾರಣವೇನು?

ಇದಕ್ಕೆ ಒಂದೇ ಕಾರಣವನ್ನು ಹೇಳುವುದು ಸರಿಯಲ್ಲ.

ಜಗತ್ತಿನ ಪ್ರಮುಖ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಮತ್ತು ಸಂಶೋಧನೆಗಳು ಪರಾಗಸ್ಪರ್ಶಕಗಳ ಕುಸಿತಕ್ಕೆ ಹಲವು ಕಾರಣಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸಿವೆ:

1. ವಾಸಸ್ಥಳದ ನಾಶ

ಮರಗಳು, ಕಾಡು ಪ್ರದೇಶಗಳು, ಪೊದೆಗಳು ಮತ್ತು ನೈಸರ್ಗಿಕ ಸ್ಥಳಗಳ ಕಡಿತ.

2. ಆಹಾರ ಮೂಲಗಳ ಕೊರತೆ

ವೈವಿಧ್ಯಮಯ ಹೂ ಬಿಡುವ ಸಸ್ಯಗಳ ಕಡಿಮೆಯಾಗುವಿಕೆ.

3. ಕೃಷಿಯ ತೀವ್ರೀಕರಣ

ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಮಾಣದ ಏಕಬೆಳೆ ಪದ್ಧತಿ ಮತ್ತು ನೈಸರ್ಗಿಕ ಸಸ್ಯವೈವಿಧ್ಯದ ಕಡಿತ.

4. ಕೀಟನಾಶಕಗಳ ಪರಿಣಾಮ

ಕೆಲವು ಕೀಟನಾಶಕಗಳು ನೇರ ಹಾಗೂ ಪರೋಕ್ಷವಾಗಿ ಪರಾಗಸ್ಪರ್ಶಕಗಳ ಮೇಲೆ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರಬಹುದು.

5. ರೋಗಗಳು ಮತ್ತು ಪರೋಪಜೀವಿಗಳು

ಜೇನುನೊಣಗಳ ಕಾಲೋನಿಗಳಿಗೆ ರೋಗಗಳು ಮತ್ತು ಪರೋಪಜೀವಿಗಳೂ ಅಪಾಯಕಾರಿಯಾಗಿವೆ.

6. ಹವಾಮಾನ ಬದಲಾವಣೆ

ತಾಪಮಾನ ಬದಲಾವಣೆ, ಬರ, ಅತಿಯಾದ ಮಳೆ ಮತ್ತು ಸಸ್ಯಗಳ ಹೂಬಿಡುವ ಸಮಯದಲ್ಲಿನ ಬದಲಾವಣೆಗಳು ಜೇನುನೊಣಗಳ ಆಹಾರ ಲಭ್ಯತೆಗೆ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರುತ್ತವೆ.

7. ಇತರ ಪರಿಸರ ಒತ್ತಡಗಳು

ಮಾಲಿನ್ಯ, ಆಕ್ರಮಣಕಾರಿ ಜೀವಿಗಳು ಮತ್ತು ಇತರ ಮಾನವ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳೂ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರುತ್ತವೆ.

ಇವೆಲ್ಲವನ್ನೂ FAO, IPBES ಮತ್ತು ಇತರ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಅಧ್ಯಯನಗಳು ಪರಾಗಸ್ಪರ್ಶಕಗಳ ಪ್ರಮುಖ ಅಪಾಯಗಳೆಂದು ಗುರುತಿಸಿವೆ.

ಹೀಗಾಗಿ “ಪೆಸ್ಟಿಸೈಡ್ ಮಾತ್ರ ಕಾರಣ” ಎನ್ನುವುದು ಸರಿಯಲ್ಲ

ಇತ್ತೀಚಿನ ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಮಾಣದ ಅಧ್ಯಯನವೊಂದು ಮೂರು ಖಂಡಗಳ 681 ಕೃಷಿ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ವಿಶ್ಲೇಷಿಸಿ, ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಿನ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಅಥವಾ ಅರೆ-ನೈಸರ್ಗಿಕ ವಾಸಸ್ಥಳ ಕಡಿಮೆಯಾಗುವುದೂ ಮತ್ತು ಕೀಟನಾಶಕಗಳ ಅಪಾಯವೂ ಎರಡೂ wild bees ಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ ಮತ್ತು ವೈವಿಧ್ಯತೆಯನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುತ್ತವೆ ಎಂದು ಕಂಡಿದೆ.

ಅಂದರೆ ಪ್ರಶ್ನೆ:

“ಪೆಸ್ಟಿಸೈಡ್ ಕಾರಣವೇ? ಅಥವಾ habitat loss ಕಾರಣವೇ?”

ಎಂದು ಮಾತ್ರ ಇರಬಾರದು.

ಸರಿಯಾದ ಪ್ರಶ್ನೆ:

“ಜೇನುನೊಣ ಮತ್ತು ಇತರ ಪರಾಗಸ್ಪರ್ಶಕಗಳ ಮೇಲೆ ಒಟ್ಟಾಗಿ ಎಷ್ಟು ಒತ್ತಡಗಳು ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಿವೆ?”

ಎಂಬುದಾಗಿದೆ.

ರೈತರು ಏನು ಮಾಡಬಹುದು?

ಜೇನುನೊಣಗಳನ್ನು ಉಳಿಸುವ ಕೆಲಸ ಕೇವಲ ಅರಣ್ಯ ಇಲಾಖೆಯದ್ದೂ ಅಲ್ಲ, ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳದ್ದೂ ಅಲ್ಲ.

ರೈತರ ತೋಟದಲ್ಲಿಯೇ ಅನೇಕ ಸಣ್ಣ ಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಕೈಗೊಳ್ಳಬಹುದು.

ಹಳೆಯ ಮರಗಳನ್ನು ಸಾಧ್ಯವಾದಷ್ಟು ಉಳಿಸೋಣ. ಎಲ್ಲಾ ಹಳೆಯ ಮರಗಳನ್ನು ಅಪಾಯಕಾರಿಯಲ್ಲದಿದ್ದರೆ ತೆಗೆದುಹಾಕುವ ಅಗತ್ಯವಿಲ್ಲ.

ಹೂ ಬಿಡುವ ಸ್ಥಳೀಯ ಸಸ್ಯಗಳನ್ನು ಉಳಿಸೋಣ.ತೋಟದ ಅಂಚಿನಲ್ಲಿ, ಕಾಲುವೆ ಬದಿಯಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಸೂಕ್ತ ಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲಿ ಹೂ ಬಿಡುವ ಸಸ್ಯಗಳನ್ನು ಬೆಳೆಸಬಹುದು.

ವರ್ಷದ ವಿವಿಧ ಸಮಯಗಳಲ್ಲಿ ಹೂ ಬಿಡುವ ಸಸ್ಯಗಳನ್ನು ಬೆಳೆಸೋಣ.ಒಂದೇ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೆ ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಋತುಗಳಲ್ಲಿ ಆಹಾರ ಸಿಗುವಂತೆ ಸಸ್ಯ ವೈವಿಧ್ಯ ಇರಲಿ.

ಅಗತ್ಯವಿಲ್ಲದ ಕೀಟನಾಶಕ ಬಳಕೆ ತಪ್ಪಿಸೋಣ. ಕೀಟ ಕಂಡ ತಕ್ಷಣ ಸಿಂಪಡಿಸುವ ಬದಲು ಸಮಗ್ರ ಕೀಟ ನಿಯಂತ್ರಣ (IPM) ವಿಧಾನಗಳನ್ನು ಬಳಸುವುದು ಉತ್ತಮ.

ಹೂಬಿಡುವ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ವಿಶೇಷ ಎಚ್ಚರಿಕೆ. ಪರಾಗಸ್ಪರ್ಶಕಗಳು ಹೆಚ್ಚು ಸಕ್ರಿಯವಾಗಿರುವ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಕೀಟನಾಶಕ ಬಳಕೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಹೆಚ್ಚು ಎಚ್ಚರಿಕೆ ಅಗತ್ಯ.

ಪೆಟ್ಟಿಗೆ ನೊಣಗಳಿಗೂ ಸ್ಥಳೀಯ ಆಹಾರ ಬೇಕು

ಪೆಟ್ಟಿಗೆ ಇಟ್ಟರೆ ಮಾತ್ರ ಸಾಕಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಸುತ್ತಮುತ್ತ ಸಾಕಷ್ಟು ಹೂವಿನ ಮೂಲ ಇರಬೇಕು. ಇಂದು ಸಕ್ಕರೆ ದ್ರಾವಣ ಉಣಿಸಿ ಪಡೆಯುವ ಜೇನು ನೈಜ ಜೇನು ಅಲ್ಲ.

ಒಂದು ಪೆಟ್ಟಿಗೆ ಇಡುವುದಕ್ಕಿಂತ ಒಂದು ಪರಿಸರವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸುವುದು ಉತ್ತಮ

ಜೇನುನೊಣದ ಪೆಟ್ಟಿಗೆ ಇಟ್ಟು ಜೇನು ಪಡೆಯಬಹುದು. ಆದರೆ ಅದರ ಜೊತೆಗೆ ತೋಟದಲ್ಲಿ:

ಹಳೆಯ ಮರಗಳು + ಹೂ ಬಿಡುವ ಸಸ್ಯಗಳು + ಸುರಕ್ಷಿತ ಸ್ಥಳಗಳು + ನೀರಿನ ವ್ಯವಸ್ಥೆ + ಕಡಿಮೆ ಅಡಚಣೆ + ಜವಾಬ್ದಾರಿಯುತ ಕೀಟನಾಶಕ ಬಳಕೆ, ಇದ್ದರೆ ಅದು ಇನ್ನೂ ಉತ್ತಮ. ಅದು ಕೇವಲ ಸಾಕಿದ ಜೇನುನೊಣಗಳಿಗೆ ಮಾತ್ರವಲ್ಲ. ಕಾಡು ಜೇನುನೊಣಗಳು, ಸಣ್ಣ ಜೇನುನೊಣಗಳು, ನೊಣಗಳು, ಚಿಟ್ಟೆಗಳು ಮತ್ತು ಇತರ ಪರಾಗಸ್ಪರ್ಶಕಗಳಿಗೂ ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತದೆ.

ಕೊನೆಯ ಮಾತು:

ಜೇನುನೊಣಗಳು ಕಡಿಮೆಯಾಗುತ್ತಿವೆ ಎಂಬ ಚರ್ಚೆಯಲ್ಲಿ ನಾವು ಒಂದು ಕಾರಣವನ್ನು ಹಿಡಿದುಕೊಂಡು ಮತ್ತೊಂದು ಕಾರಣವನ್ನು ಮರೆತರೆ ಸಮಸ್ಯೆಗೆ ಪರಿಹಾರ ಸಿಗುವುದಿಲ್ಲ. ಕೀಟನಾಶಕಗಳು ಕೆಲವು ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಜೇನುನೊಣಗಳಿಗೆ ಅಪಾಯಕಾರಿ — ಇದನ್ನು ನಿರಾಕರಿಸಲಾಗದು.  ಆದರೆ ಅದೇ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ಜೇನುನೊಣಗಳಿಗೆ ಮನೆ ಇಲ್ಲದಿರುವುದು, ಆಹಾರದ ವೈವಿಧ್ಯ ಕಡಿಮೆಯಾಗಿರುವುದು, ಸ್ಥಳೀಯ ಮರಗಳು ಮತ್ತು ಸಸ್ಯಗಳ ನಾಶ, ಕೃಷಿ ಭೂದೃಶ್ಯದ ಬದಲಾವಣೆ, ರೋಗಗಳು ಮತ್ತು ಹವಾಮಾನ ಬದಲಾವಣೆಗಳೂ ದೊಡ್ಡ ಸಮಸ್ಯೆಗಳಾಗಿವೆ. ಹೀಗಾಗಿ ಜೇನುನೊಣಗಳನ್ನು ಉಳಿಸಬೇಕಾದರೆ ಕೇವಲ: “ಪೆಸ್ಟಿಸೈಡ್ ನಿಲ್ಲಿಸಿ” ಎಂದು ಹೇಳುವುದರಿಂದ ಸಮಸ್ಯೆ ಪರಿಹಾರವಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಅದರ ಜೊತೆಗೆ ನಾವು ಹೇಳಬೇಕಾದದ್ದು:

“ಅವುಗಳ ಮನೆ ಉಳಿಸಿ.”

“ಅವುಗಳ ಆಹಾರ ಉಳಿಸಿ.”

“ಸ್ಥಳೀಯ ಹೂ ಬಿಡುವ ಸಸ್ಯಗಳನ್ನು ಉಳಿಸಿ.”

“ಹಳೆಯ ಮರಗಳನ್ನು ಸಾಧ್ಯವಾದಷ್ಟು ಉಳಿಸಿ.”

“ಕೀಟನಾಶಕಗಳನ್ನು ಜವಾಬ್ದಾರಿಯಿಂದ ಬಳಸಿ.”

ಅಂದಾಗ ಮಾತ್ರ ಜೇನುನೊಣಗಳ ಜೊತೆಗೆ ಇಡೀ ಪರಾಗಸ್ಪರ್ಶಕ ಸಮುದಾಯವನ್ನು ಉಳಿಸಲು ಸಾಧ್ಯ.

ಜೇನುನೊಣಕ್ಕೆ ಜೇನು ಬೇಕು.

ಜೇನುನೊಣಕ್ಕೆ ಹೂವು ಬೇಕು.
ಜೇನುನೊಣಕ್ಕೆ ಮನೆ ಬೇಕು.
ಮತ್ತು ನಮಗೆ — ಜೇನುನೊಣದ ಪರಾಗಸ್ಪರ್ಶ ಸೇವೆ ಬೇಕು.

ಆದ್ದರಿಂದ ಜೇನುನೊಣವನ್ನು ಉಳಿಸುವುದು ಎಂದರೆ ಕೇವಲ ಒಂದು ಕೀಟವನ್ನು ಉಳಿಸುವುದಲ್ಲ; ನಮ್ಮ ಕೃಷಿ ಪರಿಸರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಒಂದು ಪ್ರಮುಖ ಭಾಗವನ್ನು ಉಳಿಸುವುದು.