ಭಾರತದ ಮಾನವ ಸಂಪನ್ಮೂಲ: ವಿಶ್ವದೊಂದಿಗೆ ಸ್ಪರ್ಧಿಸಲು ನಾವು ನಿಜವಾಗಿಯೂ ಸಿದ್ಧರಿದ್ದೇವೆಯೇ?

Hard work creates wealth; higher earnings strengthen the nation.

ವಿಶ್ವದ ಅತೀ ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವ ದೇಶವಾದ ಭಾರತದ 80ನೇ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯೋತ್ಸವದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ನಾವು ನಮ್ಮನ್ನೇ ಕೇಳಿಕೊಳ್ಳಬೇಕಾದ ಕೆಲವು ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು

ಇಂದು ನಾವು 80ನೇ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯೋತ್ಸವವನ್ನು ಆಚರಿಸಿದ್ದೇವೆ. ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಪಡೆದ ಎಂಟು ದಶಕಗಳ ಪಯಣವನ್ನು ಹಿಂದಿರುಗಿ ನೋಡಿದಾಗ ಹೆಮ್ಮೆ ಪಡುವಂತಹ ಅನೇಕ ಸಾಧನೆಗಳು ನಮ್ಮ ಮುಂದಿವೆ. ವಿಜ್ಞಾನ, ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ, ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ, ವೈದ್ಯಕೀಯ, ಮೂಲಸೌಕರ್ಯ, ಮಾಹಿತಿ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಸೇರಿದಂತೆ ಹಲವು ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಭಾರತ ಗಮನಾರ್ಹ ಪ್ರಗತಿ ಸಾಧಿಸಿದೆ.

ಆದರೆ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯೋತ್ಸವವೆಂದರೆ ಕೇವಲ ಸಂಭ್ರಮಿಸುವ ದಿನವೇ?

ಇದು ನಮ್ಮನ್ನು ನಾವೇ ಆತ್ಮಾವಲೋಕನ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಬೇಕಾದ ದಿನವೂ ಅಲ್ಲವೇ?

ನಮ್ಮ ದೇಶದ ಅತ್ಯಂತ ದೊಡ್ಡ ಶಕ್ತಿ ನಮ್ಮ ಮಾನವ ಸಂಪನ್ಮೂಲ. ವಿಶ್ವದ ಅತಿ ದೊಡ್ಡ ಜನಸಂಖ್ಯೆ ಹೊಂದಿರುವ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಭಾರತ ಪ್ರಮುಖ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿದೆ. ಆದರೆ ಒಂದು ಪ್ರಶ್ನೆ ನಮ್ಮ ಮುಂದೆ ನಿಲ್ಲುತ್ತದೆ.

ಭಾರತ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ನಾವು ನಿಜವಾದ ಉತ್ಪಾದಕ ಶಕ್ತಿಯನ್ನಾಗಿ ಪರಿವರ್ತಿಸಿದ್ದೇವೆಯೇ?

ಜನಸಂಖ್ಯೆ ಹೆಚ್ಚಿರುವುದರಿಂದ ಮಾತ್ರ ದೇಶ ಬಲಿಷ್ಠವಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಜನರು ವಿದ್ಯಾವಂತರಾಗಬೇಕು, ಕೌಶಲ್ಯ ಹೊಂದಿರಬೇಕು, ಆರೋಗ್ಯವಂತರಾಗಿರಬೇಕು, ಶಿಸ್ತಿನಿಂದ ಕೆಲಸ ಮಾಡಬೇಕು, ಹೊಸದನ್ನು ಕಲಿಯಬೇಕು, ಹೊಸ ಆವಿಷ್ಕಾರಗಳನ್ನು ಮಾಡಬೇಕು ಮತ್ತು ವಿಶ್ವದೊಂದಿಗೆ ಸ್ಪರ್ಧಿಸುವ ಮನೋಭಾವ ಹೊಂದಿರಬೇಕು.

ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ ಶಕ್ತಿಯೇ? ಉತ್ಪಾದಕ ಶಕ್ತಿಯೇ?

ಇಂದು ಪ್ರಪಂಚ ಅತ್ಯಂತ ವೇಗವಾಗಿ ಸ್ಪರ್ಧಿಸುತ್ತಿದೆ.ನಮಗಿಂತ ಕಡಿಮೆ ಜನಸಂಖ್ಯೆ ಹೊಂದಿರುವ ಅನೇಕ ದೇಶಗಳು ಅತ್ಯಾಧುನಿಕ ಯಂತ್ರೋಪಕರಣಗಳು, ಕೃಷಿ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ, ವೈದ್ಯಕೀಯ ಉಪಕರಣಗಳು, ವಾಹನಗಳು, ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕ್ಸ್ ಮತ್ತು ವಿವಿಧ ಮೌಲ್ಯವರ್ಧಿತ ಉತ್ಪನ್ನಗಳನ್ನು ತಯಾರಿಸಿ ಇಡೀ ಜಗತ್ತಿಗೆ ರಫ್ತು ಮಾಡುತ್ತಿವೆ.

ಹಾಗಾದರೆ ನಾವು ಎಲ್ಲಿದ್ದೇವೆ?

ನಮ್ಮ ದೇಶ ನಮಗೆ ಸ್ಪರ್ಧಿಸಲು ಅನುಕೂಲಕರ ವಾತಾವರಣವನ್ನು ನೀಡುತ್ತಿಲ್ಲವೇ? ಅಥವಾ ನಾವು ಸ್ವತಃ ಸ್ಪರ್ಧಿಸಲು ಸಿದ್ಧರಾಗಿಲ್ಲವೇ?

ಈ ಪ್ರಶ್ನೆಗೆ ತಕ್ಷಣ ಉತ್ತರ ನೀಡಬೇಕಿಲ್ಲ.ಆದರೆ ಪ್ರಶ್ನೆಯನ್ನು ಕೇಳಲೇಬೇಕು.

ಬಹುತೇಕ ಎಲ್ಲ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿಯೂ ನಾವು ಇನ್ನೂ ಇತರ ದೇಶಗಳ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ, ಯಂತ್ರೋಪಕರಣ ಮತ್ತು ಬೌದ್ಧಿಕ ಸಂಪತ್ತು ವಿನ ಮೇಲೆ ಅವಲಂಬಿತರಾಗಿದ್ದೇವೆ.

ನಾವು ಇತರರು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಿದ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನವನ್ನು ಬಳಸುತ್ತೇವೆ. ಇತರರು ತಯಾರಿಸಿದ ಯಂತ್ರಗಳನ್ನು ಖರೀದಿಸುತ್ತೇವೆ. ಇತರರು ಕಂಡುಹಿಡಿದ ವಿಧಾನಗಳನ್ನು ಅಳವಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತೇವೆ.

ಆದರೆ ಪ್ರಶ್ನೆ ಏನೆಂದರೆ—ಜಗತ್ತಿನ ಇತರ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳು ನಮ್ಮಿಂದ ಖರೀದಿಸಲು ಸಾಲುಗಟ್ಟಿ ನಿಲ್ಲುವಂತಹ ಹೊಸ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನಗಳನ್ನು ನಾವು ಎಷ್ಟು ಸೃಷ್ಟಿಸುತ್ತಿದ್ದೇವೆ?

ಭಾರತೀಯರಲ್ಲಿ ಬುದ್ಧಿವಂತಿಕೆಯ ಕೊರತೆ ಇದೆಯೇ?

ಖಂಡಿತವಾಗಿಯೂ ಇಲ್ಲ. ನಮ್ಮ ಇತಿಹಾಸವೇ ಇದಕ್ಕೆ ಸಾಕ್ಷಿ. ಗಣಿತ, ಖಗೋಳಶಾಸ್ತ್ರ, ವೈದ್ಯಕೀಯ, ತತ್ವಶಾಸ್ತ್ರ, ವಿಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ಇಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್ ಸೇರಿದಂತೆ ಅನೇಕ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಭಾರತ ಪ್ರಾಚೀನ ಕಾಲದಿಂದಲೂ ಜ್ಞಾನವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.

ಆಧುನಿಕ ಭಾರತದಲ್ಲಿಯೂ ಸರ್ ಎಂ. ವಿಶ್ವೇಶ್ವರಯ್ಯ ಅವರಂತಹ ಮಹಾನ್ ಇಂಜಿನಿಯರ್‌ಗಳು ದೇಶದ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೆ ತಮ್ಮ ಅಪಾರ ಪ್ರತಿಭೆ ಮತ್ತು ಶ್ರಮವನ್ನು ನೀಡಿದ್ದಾರೆ.

ಹಾಗಾದರೆ ಪ್ರಶ್ನೆ ಬರುವುದು ಸಹಜ.

ಅಂತಹ ಮಹಾನ್ ಪ್ರತಿಭೆಗಳನ್ನು ಹುಟ್ಟುಹಾಕಿದ ದೇಶದಲ್ಲಿ ನಂತರ ಅದೇ ಮಟ್ಟದ ಜಾಗತಿಕ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರುವ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು ಏಕೆ ಕಡಿಮೆಯಾಗಿದ್ದಾರೆ?

ನಮ್ಮಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಭೆಯ ಕೊರತೆಯೇ? ಅವಕಾಶಗಳ ಕೊರತೆಯೇ? ಶಿಕ್ಷಣ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಸಮಸ್ಯೆಯೇ?ಸಂಶೋಧನೆಗೆ ಸೂಕ್ತ ಪ್ರೋತ್ಸಾಹದ ಕೊರತೆಯೇ?ಅಥವಾ ನಮ್ಮಲ್ಲಿ ನಿಧಾನವಾಗಿ ಚಲ್ತಾ ಹೈ ಎಂಬ ಮನೋಭಾವ ಬೆಳೆದಿದೆಯೇ?

ಶಿಕ್ಷಣ: ಅಂಕಗಳಿಗಾಗಿ ಕಲಿಯುತ್ತಿದ್ದೇವೆಯೇ, ಜ್ಞಾನಕ್ಕಾಗಿ ಕಲಿಯುತ್ತಿದ್ದೇವೆಯೇ?

ಇದು ಅತ್ಯಂತ ಗಂಭೀರವಾದ ಪ್ರಶ್ನೆ. ಇಂದು ಅನೇಕ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಿಗೆ ಶಿಕ್ಷಣವೆಂದರೆ ಜ್ಞಾನವನ್ನು ಪಡೆಯುವ ಮಾರ್ಗಕ್ಕಿಂತ ಅಂಕ, ಪದವಿ ಮತ್ತು ಉದ್ಯೋಗ ಪಡೆಯುವ ಮಾರ್ಗವಾಗಿ ಬದಲಾಗುತ್ತಿರುವುದಿಲ್ಲವೇ?

ಪದವಿ ಪಡೆದ ವ್ಯಕ್ತಿಗೆ ಪ್ರಾಯೋಗಿಕ ಜ್ಞಾನ ಎಷ್ಟಿದೆ? ಪರೀಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿ ಉತ್ತಮ ಅಂಕ ಪಡೆದ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗೆ ನಿಜ ಜೀವನದ ಸಮಸ್ಯೆಗಳನ್ನು ಪರಿಹರಿಸುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಎಷ್ಟಿದೆ?

ನಾವು ಪದವೀಧರರನ್ನು ತಯಾರಿಸುತ್ತಿದ್ದೇವೆಯೇ? ಅಥವಾ ಸಮಸ್ಯೆಗಳನ್ನು ಪರಿಹರಿಸುವ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳನ್ನು ತಯಾರಿಸುತ್ತಿದ್ದೇವೆಯೇ?

ನಮ್ಮ ಶಿಕ್ಷಣವು ಕೇವಲ ಪರೀಕ್ಷೆ ಪಾಸಾಗಲು ಕಲಿಸಿದರೆ, ಅದರಿಂದ ಆವಿಷ್ಕಾರ ಮಾಡುವ ಪೀಳಿಗೆ ಸೃಷ್ಟಿಯಾಗುವುದಿಲ್ಲ.

ನನ್ನ ತಂದೆಯವರು ಕೇವಲ 8ನೇ ತರಗತಿಯವರೆಗೆ ಓದಿದ್ದರೂ, ಅವರ ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ಸಾಮಾನ್ಯ ಜ್ಞಾನ ಇಂದಿನ ಅನೇಕ ಪದವೀಧರರಿಗಿಂತ ಉತ್ತಮವಾಗಿತ್ತು ಎಂಬುದು ನನ್ನ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಅನುಭವ.

ಇದು ಹಿಂದಿನ ಪೀಳಿಗೆಯನ್ನು ಹೊಗಳುವುದಕ್ಕಾಗಿ ಹೇಳುವುದಲ್ಲ. ನಮ್ಮ ಶಿಕ್ಷಣದ ಗುಣಮಟ್ಟದ ಬಗ್ಗೆ ನಾವು ಆತ್ಮಾವಲೋಕನ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಬೇಕೆಂಬುದಕ್ಕಾಗಿ ಹೇಳುತ್ತಿರುವ ಮಾತು.

ಇಂದು ಕೈಬರಹದ ಅಭ್ಯಾಸವೂ ಕಡಿಮೆಯಾಗುತ್ತಿದೆ. ಆದರೆ ಸಮಸ್ಯೆ ಕೇವಲ ಕೈಬರಹದದ್ದಲ್ಲ. ತಾಳ್ಮೆ, ಗಮನ, ಶಿಸ್ತು, ಕೆಲಸವನ್ನು ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸುವ ಮನೋಭಾವ ಮತ್ತು ಕೆಲಸದಲ್ಲಿ ಗುಣಮಟ್ಟ ತರುವ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯೂ ಮುಖ್ಯ.

ಆರೋಗ್ಯವಂತ ಮಾನವ ಸಂಪನ್ಮೂಲವೂ ಅಗತ್ಯ;

ಮಾನವ ಸಂಪನ್ಮೂಲ ಎಂದರೆ ಕೇವಲ ಬುದ್ಧಿವಂತಿಕೆ ಅಥವಾ ಪದವಿ ಅಲ್ಲ.ಒಬ್ಬ ಉತ್ತಮ ಕೆಲಸಗಾರನಿಗೆ ಆರೋಗ್ಯ, ದೈಹಿಕ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ, ಶ್ರಮಿಸುವ ಶಕ್ತಿ, ಮಾನಸಿಕ ಸ್ಥೈರ್ಯ ಮತ್ತು ಶಿಸ್ತು ಕೂಡ ಬೇಕು.

ಆಧುನಿಕ ಜೀವನಶೈಲಿಯಿಂದ ದೈಹಿಕ ಚಟುವಟಿಕೆ ಕಡಿಮೆಯಾಗುತ್ತಿದೆ. ಗಂಟೆಗಟ್ಟಲೆ ಮೊಬೈಲ್, ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ ಮುಂದೆ ಕುಳಿತುಕೊಳ್ಳುವುದು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿದೆ.ಇದರ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ಯುವಜನರಲ್ಲಿ ದೈಹಿಕ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಕಡಿಮೆಯಾಗುತ್ತಿರುವ ಬಗ್ಗೆ ನಾವು ಚಿಂತಿಸಬೇಕಾಗಿದೆ.

ಆರೋಗ್ಯವಂತ ಮಾನವ ಸಂಪನ್ಮೂಲವೇ ಉತ್ಪಾದಕ ಮಾನವ ಸಂಪನ್ಮೂಲ:

ಭಾರತೀಯರು ವಿದೇಶದಲ್ಲಿ ಯಶಸ್ವಿಯಾಗುತ್ತಾರೆ. ಹಾಗಾದರೆ ಇಲ್ಲಿ ಏಕೆ ಸಾಧ್ಯವಾಗುತ್ತಿಲ್ಲ?

ಇಲ್ಲಿ ಒಂದು ಕುತೂಹಲಕಾರಿ ವಿರೋಧಾಭಾಸವಿದೆ. ವಿದೇಶಗಳಿಗೆ ಹೋದ ಅನೇಕ ನಮ್ಮ ವೈದ್ಯರು, ಇಂಜಿನಿಯರ್‌ಗಳು, ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು, ತಂತ್ರಜ್ಞರು, ನಿರ್ವಹಣಾ ತಜ್ಞರು ಮತ್ತು ಉದ್ಯಮಿಗಳಾಗಿ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಸಾಧನೆ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.

ಹಾಗಾದರೆ ಅದೇ ಭಾರತೀಯ ಪ್ರತಿಭೆ ನಮ್ಮಲ್ಲಿ ಇದ್ದಾಗ ಏಕೆ ಅದೇ ರೀತಿಯ ಫಲಿತಾಂಶ ನೀಡುವುದಿಲ್ಲ? ಸಮಸ್ಯೆ ನಮ್ಮ ಜನರಲ್ಲವೇ? ಅಥವಾ ನಾವು ನಿರ್ಮಿಸಿರುವ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲವೇ? ಬಹುಶಃ ಎರಡರಲ್ಲೂ ಸ್ವಲ್ಪ ಸತ್ಯವಿರಬಹುದು.

ಉತ್ತಮ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು, ಉತ್ತಮ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯ, ಉತ್ತಮ ಪ್ರೋತ್ಸಾಹ, ಗುಣಮಟ್ಟದ ಶಿಕ್ಷಣ, ಪಾರದರ್ಶಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಮತ್ತು ಜವಾಬ್ದಾರಿತನ ಅಗತ್ಯ.

ಅದೇ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿಯೂ ತನ್ನ ಕೆಲಸದ ಗುಣಮಟ್ಟ, ಸಮಯಪಾಲನೆ, ಶಿಸ್ತು ಮತ್ತು ನಿರಂತರ ಕಲಿಕೆಗೆ ಜವಾಬ್ದಾರರಾಗಬೇಕು.

ಈಗ ಕೃಷಿಯ ಕಡೆ ನೋಡೋಣ:

ಈ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು ನಮ್ಮ ಕೃಷಿಗೆ ಇನ್ನಷ್ಟು ಅನ್ವಯಿಸುತ್ತವೆ.  ನಾವು ವಿಶ್ವ ಕೃಷಿಯೊಂದಿಗೆ ನಿಜವಾಗಿಯೂ ಸ್ಪರ್ಧಿಸುತ್ತಿದ್ದೇವೆಯೇ?

ನಮ್ಮಲ್ಲಿ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ರೈತರಿದ್ದಾರೆ. ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಕೃಷಿ ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳಿದ್ದಾರೆ. ಕೃಷಿ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯಗಳಿವೆ.ಕೃಷಿ ಸಂಶೋಧನಾ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಿವೆ. ಕೃಷಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗಾಗಿ ಸರ್ಕಾರದಿಂದ ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಮಾಣದ ಹಣವೂ ವಿನಿಯೋಗವಾಗುತ್ತಿದೆ.

ಆದರೂ ನಮ್ಮ ಕೃಷಿ ಉತ್ಪನ್ನಗಳು ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ಗುಣಮಟ್ಟ, ಕೀಟನಾಶಕ ಅವಶೇಷ, ಆಹಾರ ಸುರಕ್ಷತೆ, ಗ್ರೇಡಿಂಗ್, ಪ್ಯಾಕಿಂಗ್ ಮತ್ತು ಇತರ ಮಾನದಂಡಗಳ ಕಾರಣದಿಂದ ಸಮಸ್ಯೆಗಳನ್ನು ಎದುರಿಸುತ್ತವೆ.

ಹಾಗಾದರೆ ನಾವು ಕೇಳಬೇಕಾದ ಪ್ರಶ್ನೆ:

ಕೃಷಿ ಸಂಶೋಧನೆಗೆ, ಕೃಷಿ ವಿಜ್ಞಾನಕ್ಕೆ ಮತ್ತು ಕೃಷಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೆ ಇಷ್ಟೊಂದು ಹಣ ಖರ್ಚು ಮಾಡಿದ ನಂತರ ಅದರ ಅಂತಿಮ ಫಲಿತಾಂಶ ರೈತನ ಹೊಲಕ್ಕೆ ಎಷ್ಟು ತಲುಪುತ್ತಿದೆ?

ನಮ್ಮ ರೈತರ ಉತ್ಪಾದನಾ ವೆಚ್ಚ ವಿಶ್ವದೊಂದಿಗೆ ಸ್ಪರ್ಧಾತ್ಮಕವಾಗಿದೆಯೇ? ನಮ್ಮ ಇಳುವರಿ ಸ್ಪರ್ಧಾತ್ಮಕವಾಗಿದೆಯೇ? ನಮ್ಮ ಉತ್ಪನ್ನದ ಗುಣಮಟ್ಟ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿದೆಯೇ?

ನಮ್ಮ ಕೃಷಿ ಉತ್ಪನ್ನಗಳನ್ನು ವಿಶ್ವ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಮೌಲ್ಯಕ್ಕೆ ಮಾರಾಟ ಮಾಡುವ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ನಮ್ಮಲ್ಲಿದೆಯೇ?

ಚೀನಾದಿಂದ ನಾವು ಏನು ಕಲಿಯಬಹುದು?

ಚೀನಾವನ್ನು ಉದಾಹರಣೆಯಾಗಿ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಬಹುದು. ಅಲ್ಲಿ ಕೃಷಿ ಯಂತ್ರೋಪಕರಣ, ನೀರಾವರಿ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ, ಹಸಿರುಮನೆ ಕೃಷಿ, ಸಂಸ್ಕರಣೆ, ಸಂಗ್ರಹಣೆ ಮತ್ತು ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಮಾಣದ ಉತ್ಪಾದನಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳಲ್ಲಿ ಸಾಕಷ್ಟು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯಾಗಿದೆ.

ಚೀನಾದ ಎಲ್ಲ ವಿಧಾನಗಳನ್ನೂ ನಾವು ಅನುಸರಿಸಬೇಕೆಂದಲ್ಲ. ಆದರೆ ಒಂದು ಪ್ರಶ್ನೆ ಕೇಳಬಹುದು:

ಚೀನಾ ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಕೃಷಿ ಯಂತ್ರೋಪಕರಣಗಳನ್ನು ತಯಾರಿಸದೇ ಇದ್ದಿದ್ದರೆ, ನಮ್ಮ ರೈತರಿಗೆ ಇಂದು ಇಷ್ಟೊಂದು ಯಂತ್ರೋಪಕರಣಗಳು ಕೈಗೆಟುಕುವ ಬೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಸಿಗುತ್ತಿತ್ತೇ?

ಇದು ನಮ್ಮ ವಿಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ಕೈಗಾರಿಕೆಗೆ ಒಂದು ಪಾಠ. ಸಂಶೋಧನಾ ಪತ್ರಿಕೆಗಳನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸುವುದು ಮಾತ್ರ ಸಾಕಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಸಂಶೋಧನೆ ಪ್ರಯೋಗಾಲಯದಿಂದ ಹೊಲಕ್ಕೆ ಬರಬೇಕು. ಜ್ಞಾನ ಉತ್ಪನ್ನವಾಗಬೇಕು. ಆವಿಷ್ಕಾರ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನವಾಗಬೇಕು. ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ರೈತನ ಉತ್ಪಾದಕತೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಬೇಕು.

ಆಲಸ್ಯ , ಬೇಜವಾಬ್ಧಾರಿ, ನಿರ್ಲಕ್ಷ್ಯ ಇಂತಹ ಮನೋಭಾವದ ಜನ ಹೆಚ್ಚಾದಷ್ಟು ದೇಶದ ಪ್ರಗತಿ ಕುಂಠಿತವಾಗುತ್ತದೆ. ಹಾಗೆಯೇ  ಮಹತ್ವಾಕಾಂಕ್ಷೆ , ಅಧಿಕ ದುಡಿಮೆ, ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಗುರಿಯೊಂದಿಗೆ ಮುನ್ನಡೆದರೆ  ಮಾತ್ರ ಪ್ರಗತಿ ಸಾಧ್ಯ.
ಆಲಸ್ಯ , ಬೇಜವಾಬ್ಧಾರಿ, ನಿರ್ಲಕ್ಷ್ಯ ಇಂತಹ ಮನೋಭಾವದ ಜನ ಹೆಚ್ಚಾದಷ್ಟು ದೇಶದ ಪ್ರಗತಿ ಕುಂಠಿತವಾಗುತ್ತದೆ. ಹಾಗೆಯೇ ಮಹತ್ವಾಕಾಂಕ್ಷೆ , ಅಧಿಕ ದುಡಿಮೆ, ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಗುರಿಯೊಂದಿಗೆ ಮುನ್ನಡೆದರೆ ಮಾತ್ರ ಪ್ರಗತಿ ಸಾಧ್ಯ.

ನಮ್ಮ ಕೃಷಿಭೂಮಿಯ ವಿಭಜನೆ – ಭವಿಷ್ಯಕ್ಕೆ ಸವಾಲೇ?

ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯಾನಂತರ ನಮ್ಮಲ್ಲಿ ಭೂ ಸುಧಾರಣೆಗಳು ಸಾಮಾಜಿಕ ನ್ಯಾಯದ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಅತ್ಯಂತ ಮಹತ್ವದ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸಿದವು. ಜಮೀನ್ಧಾರೀ ಪದ್ದತಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ರದ್ದುಪಡಿಸುವುದು, ಗೇಣಿದಾರರ ಹಕ್ಕುಗಳನ್ನು ಬಲಪಡಿಸುವುದು, ಭೂಮಿಯ ಗರಿಷ್ಠ ಮಿತಿ ಮತ್ತು ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಭೂಮಿಯ ಹಂಚಿಕೆ ಮುಂತಾದ ಕ್ರಮಗಳನ್ನು ವಿವಿಧ ರಾಜ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಜಾರಿಗೆ ತರಲಾಯಿತು.

ಆ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಅದರ ಉದ್ದೇಶ ಸಾಮಾಜಿಕ ಅಸಮಾನತೆಯನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುವುದು ಮತ್ತು ಭೂಮಿಯನ್ನು ಕೃಷಿ ಮಾಡುವವರಿಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಹಕ್ಕು ನೀಡುವುದಾಗಿತ್ತು.

ಆದರೆ ಇಂದು ನಾವು ಮತ್ತೊಂದು ಪ್ರಶ್ನೆಯನ್ನು ಕೇಳಬೇಕಾಗಿದೆ:

ಇಂದಿನ ಆಧುನಿಕ, ಯಾಂತ್ರೀಕೃತ ಮತ್ತು ಜಾಗತಿಕ ಕೃಷಿಗೆ ನಮ್ಮ ಪ್ರಸ್ತುತ ಭೂಹಿಡುವಳಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಸಾಕಷ್ಟು ಸ್ಪರ್ಧಾತ್ಮಕವಾಗಿದೆಯೇ?

ಸಣ್ಣ ಸಣ್ಣ ತುಂಡುಗಳಾಗಿ ವಿಭಜನೆಯಾದ ಜಮೀನುಗಳಲ್ಲಿ ದೊಡ್ಡ ಯಂತ್ರೋಪಕರಣಗಳ ಬಳಕೆ, ಆಧುನಿಕ ನೀರಾವರಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆ, ಸಂಸ್ಕರಣೆ, ಸಂಗ್ರಹಣೆ ಮತ್ತು ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಮಾಣದ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ನಿರ್ವಹಣೆ ಕಷ್ಟವಾಗಬಹುದು. ಆದರೆ ಇದರ ಪರಿಹಾರ ರೈತರ ಭೂಮಿಯನ್ನು ಕಸಿದುಕೊಳ್ಳುವುದಾಗಿರಬೇಕೆಂದಿಲ್ಲ.

ರೈತರು ಮಾಲೀಕರಾಗಿಯೇ ಉಳಿದುಕೊಂಡು ಒಟ್ಟಾಗಿ ಕೃಷಿ ಮಾಡುವ ವ್ಯವಸ್ಥೆ, ರೈತ ಉತ್ಪಾದಕ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು, ಸಹಕಾರಿ ಕೃಷಿ, ಯಂತ್ರೋಪಕರಣ ಹಂಚಿಕೆ, ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ನಿರ್ವಹಣೆ ಮತ್ತು ವೃತ್ತಿಪರ ಕೃಷಿ ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ಮೂಲಕ ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಮಾಣದ ಕೃಷಿಯ ಪ್ರಯೋಜನ ಪಡೆಯಬಹುದು.

ಸಣ್ಣ ಜಮೀನು ಎಂದರೆ ಸಣ್ಣ ಚಿಂತನೆ ಎಂದಾಗಬೇಕಿಲ್ಲ.

ಕೃಷಿ ಕೇವಲ ಜಮೀನು ಹೊಂದಿರುವವರ ಕ್ಷೇತ್ರವಾಗಬೇಕೇ?

ಇಂದು ನಮ್ಮ ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ಜಮೀನು ಹೊಂದಿರುವುದು ಒಂದು ರೀತಿಯ ಪ್ರತಿಷ್ಠೆಯ ವಿಷಯ. ಆದರೆ ಕೃಷಿ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಲು ಜಮೀನಿನ ಮಾಲೀಕರಾಗಲೇಬೇಕೇ? ಒಬ್ಬ ಯುವಕನಿಗೆ ಜಮೀನು ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೂ ಆತ ಕೃಷಿ ವಿಜ್ಞಾನಿಯಾಗಬಹುದು. ಯಂತ್ರೋಪಕರಣ ತಜ್ಞನಾಗಬಹುದು. ಫಾರ್ಮ್ ಮ್ಯಾನೇಜರ್ ಆಗಬಹುದು.ಡ್ರೋನ್ ತಂತ್ರಜ್ಞನಾಗಬಹುದು.ಮಣ್ಣಿನ ತಜ್ಞನಾಗಬಹುದು. ನೀರಾವರಿ ತಂತ್ರಜ್ಞನಾಗಬಹುದು. ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ತಜ್ಞನಾಗಬಹುದು.ರಫ್ತು ನಿರ್ವಹಣಾಧಿಕಾರಿಯಾಗಬಹುದು.

ಅಂದರೆ ಕೃಷಿಯೇ ದೊಡ್ಡ ಉದ್ಯೋಗ ಕ್ಷೇತ್ರವಾಗಬಹುದು.

ವೃತ್ತಿಪರ ಕೃಷಿಯ ಅಗತ್ಯ:

ಒಂದು ದೊಡ್ಡ ಕೃಷಿ ಸಂಸ್ಥೆಯನ್ನು ಕಲ್ಪಿಸಿಕೊಳ್ಳಿ. ಅಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರು ಕೃಷಿ ಕಾರ್ಮಿಕರಾಗಿರಬಹುದು. ಇನ್ನೊಬ್ಬರು ಯಂತ್ರೋಪಕರಣ ನಿರ್ವಾಹಕರಾಗಿರಬಹುದು.ಮತ್ತೊಬ್ಬರು ನೀರಾವರಿ ನಿರ್ವಹಿಸಬಹುದು.ಒಬ್ಬರು ಕೃಷಿ ವಿಜ್ಞಾನಿಯಾಗಿರಬಹುದು.ಇನ್ನೊಬ್ಬರು ಕೀಟ ಮತ್ತು ರೋಗ ನಿರ್ವಹಣೆ ನೋಡಿಕೊಳ್ಳಬಹುದು.ಮತ್ತೊಬ್ಬರು ಮಣ್ಣಿನ ಪರೀಕ್ಷೆ ಮತ್ತು ಪೋಷಕಾಂಶ ನಿರ್ವಹಣೆ ನೋಡಿಕೊಳ್ಳಬಹುದು.ಇನ್ನೊಬ್ಬರು ಸಂಸ್ಕರಣೆ, ಪ್ಯಾಕಿಂಗ್ ಮತ್ತು ರಫ್ತು ನಿರ್ವಹಿಸಬಹುದು.ಹೆಚ್ಚಿನ ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸ ಹೊಂದಿದವರು ಕೃಷಿ ವಿಜ್ಞಾನಿ ಅಥವಾ ವ್ಯವಸ್ಥಾಪಕರಾಗಬಹುದು.

ಈ ರೀತಿಯ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಕೃಷಿ ಕೇವಲ ಜೀವನೋಪಾಯವಲ್ಲ; ಜ್ಞಾನ, ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ಉದ್ಯೋಗ ಸೃಷ್ಟಿಸುವ ದೊಡ್ಡ ಉದ್ಯಮವಾಗಬಹುದು.

ಸರ್ಕಾರದ ನೆರವು ಮಾತ್ರ ಶಾಶ್ವತ ಪರಿಹಾರವೇ?

ಸರ್ಕಾರವು ವಿವಿಧ ವರ್ಗಗಳಿಗೆ ಅನೇಕ ಯೋಜನೆಗಳು, ಸಬ್ಸಿಡಿಗಳು, ಮೀಸಲಾತಿ ಮತ್ತು ಇತರ ನೆರವುಗಳನ್ನು ನೀಡುತ್ತಿದೆ. ಅಗತ್ಯವಿರುವವರಿಗೆ ಸರ್ಕಾರದ ಬೆಂಬಲ ಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಯಾವುದೇ ಕಲ್ಯಾಣ ಯೋಜನೆಯ ಅಂತಿಮ ಗುರಿ ಸ್ವಾವಲಂಬನೆ ಮತ್ತು ಉತ್ಪಾದಕತೆ ಆಗಿರಬೇಕಲ್ಲವೇ?

ಎಷ್ಟು ಕಾಲ ನಾವು ಕೇವಲ ಸೌಲಭ್ಯಗಳನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾ ಇರಬಹುದು? ಅದರ ಬದಲಾಗಿ ಸೌಲಭ್ಯಗಳು ಜನರನ್ನು ಕೌಶಲ್ಯವಂತರಾಗಿ, ಉತ್ಪಾದಕರಾಗಿ, ಉದ್ಯಮಿಗಳಾಗಿ ಮತ್ತು ಸ್ವಾವಲಂಬಿಗಳಾಗಿ ರೂಪಿಸಬೇಕಲ್ಲವೇ?

ನಾಗರಿಕ ಸೇವಕರು ಮತ್ತು ಜನಪ್ರತಿನಿಧಿಗಳ ಜವಾಬ್ದಾರಿ:

ಸರ್ಕಾರಿ ನೌಕರರಿಗೆ ನೀಡಲಾಗುವ ವೇತನ ಮತ್ತು ಆಡಳಿತದ ಬಹುತೇಕ ವೆಚ್ಚ ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಜನರ ಆರ್ಥಿಕ ಚಟುವಟಿಕೆ ಮತ್ತು ತೆರಿಗೆಗಳಿಂದಲೇ ಬರುತ್ತದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಸರ್ಕಾರಿ ನೌಕರರು ತಮ್ಮನ್ನು ಕೇವಲ ಅಧಿಕಾರಿಗಳೆಂದು ನೋಡದೆ ಜನಸೇವೆಯ ಜವಾಬ್ದಾರಿ ಹೊಂದಿರುವವರು ಎಂದು ನೋಡಬೇಕು.

ಅದೇ ರೀತಿ ಚುನಾಯಿತ ಪ್ರತಿನಿಧಿಗಳ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯೂ ಬಹಳ ದೊಡ್ಡದು. ಅವರು ಕೇವಲ ಒಂದು ಪಕ್ಷದ ಪ್ರತಿನಿಧಿಗಳಲ್ಲ. ಅವರು ಜನರ ಪ್ರತಿನಿಧಿಗಳು.

ಅವರ ಸಾಧನೆಯನ್ನು ಕೇವಲ ರಾಜಕೀಯ ಯಶಸ್ಸಿನಿಂದ ಅಳೆಯದೆ, ಶಿಕ್ಷಣ, ಆರೋಗ್ಯ, ಉದ್ಯೋಗ, ಮೂಲಸೌಕರ್ಯ, ಕೃಷಿ ಉತ್ಪಾದಕತೆ, ಕೈಗಾರಿಕೆ, ಸಂಶೋಧನೆ ಮತ್ತು ದೇಶದ ಸ್ಪರ್ಧಾತ್ಮಕತೆಯ ಮೂಲಕ ಅಳೆಯಬೇಕಲ್ಲವೇ?

ನಿಜವಾದ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಎಂದರೆ ಏನು?

ಸುಮಾರು ಎಂಟು ದಶಕಗಳ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯದ ನಂತರ ನಾವು ಮತ್ತೊಂದು ಪ್ರಶ್ನೆಯನ್ನು ಕೇಳಬೇಕಾಗಿದೆ. ನಮಗೆ ರಾಜಕೀಯ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಬಂದಿದೆ. ಆದರೆ ನಾವು ಆರ್ಥಿಕವಾಗಿ ಮತ್ತು ತಾಂತ್ರಿಕವಾಗಿ ಎಷ್ಟು ಸ್ವಾವಲಂಬಿಗಳಾಗಿದ್ದೇವೆ? ನಮ್ಮಲ್ಲಿ ಅಪಾರ ಮಾನವ ಸಂಪನ್ಮೂಲವಿದೆ. ಆದರೆ ಅದನ್ನು ಉತ್ಪಾದಕ ಶಕ್ತಿಯನ್ನಾಗಿ ಪರಿವರ್ತಿಸಿದ್ದೇವೆಯೇ? ನಮ್ಮಲ್ಲಿ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯಗಳಿವೆ. ಆದರೆ ಜಗತ್ತನ್ನು ಬದಲಿಸುವಷ್ಟು ಆವಿಷ್ಕಾರಗಳನ್ನು ನಾವು ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದೇವೆಯೇ? ನಮ್ಮಲ್ಲಿ ರೈತರಿದ್ದಾರೆ. ಆದರೆ ನಮ್ಮ ಕೃಷಿ ವಿಶ್ವದ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಕೃಷಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಸ್ಪರ್ಧಿಸುತ್ತಿದೆಯೇ? ನಮ್ಮಲ್ಲಿ ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳಿದ್ದಾರೆ. ಆದರೆ ಅವರ ಸಂಶೋಧನೆಗಳು ಸಾಮಾನ್ಯ ಜನರ ಜೀವನಕ್ಕೆ ಎಷ್ಟು ವೇಗವಾಗಿ ತಲುಪುತ್ತಿವೆ? ನಮ್ಮಲ್ಲಿ ಯುವಜನರಿದ್ದಾರೆ. ಆದರೆ ಅವರಿಗೆ ಜ್ಞಾನ, ಕೌಶಲ್ಯ, ಆರೋಗ್ಯ, ಶಿಸ್ತು ಮತ್ತು ಸೂಕ್ತ ಅವಕಾಶಗಳನ್ನು ನೀಡುತ್ತಿದ್ದೇವೆಯೇ?

ಭಾರತ ಯಾವಾಗ ವಿಶ್ವದೊಂದಿಗೆ ಸಮಾನವಾಗಿ ಸ್ಪರ್ಧಿಸಲಿದೆ?

ಬದಲಾವಣೆ ಒಂದು ಸರ್ಕಾರದಿಂದ ಮಾತ್ರ ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. ಒಂದು ರಾಜಕೀಯ ಪಕ್ಷದಿಂದಲೂ ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. ಒಬ್ಬ ವಿಜ್ಞಾನಿ ಅಥವಾ ಒಬ್ಬ ಉದ್ಯಮಿಯಿಂದಲೂ ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ.ಇದು ನಮ್ಮೆಲ್ಲರ ಮನೋಭಾವದ ಬದಲಾವಣೆಯಿಂದ ಸಾಧ್ಯ. ನಾವು ಕೆಲಸದ ಗುಣಮಟ್ಟವನ್ನು ಗೌರವಿಸಬೇಕು. ಶ್ರಮಕ್ಕೆ ಗೌರವ ನೀಡಬೇಕು. ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಕೆಲಸಕ್ಕೆ ಪ್ರೋತ್ಸಾಹ ನೀಡಬೇಕು. ತಪ್ಪಿಗೆ ಜವಾಬ್ದಾರಿತನ ಇರಬೇಕು. ಹೊಸ ಆವಿಷ್ಕಾರಗಳಿಗೆ ಅವಕಾಶ ನೀಡಬೇಕು. ಶಿಕ್ಷಣವನ್ನು ಪ್ರಾಯೋಗಿಕ ಜ್ಞಾನಕ್ಕೆ ಜೋಡಿಸಬೇಕು.  ಹೆಚ್ಚು ದುಡಿಯಬೇಕು – ಹೆಚ್ಚು ಸಂಪಾದಿಸಬೇಕು.

ಕೃಷಿಯನ್ನು ವೈಜ್ಞಾನಿಕ, ತಾಂತ್ರಿಕ ಮತ್ತು ವೃತ್ತಿಪರವಾಗಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಬೇಕು. ಇತರರಿಂದ ಖರೀದಿಸುವುದರ ಜೊತೆಗೆ ನಾವೇ ತಯಾರಿಸಿ ಜಗತ್ತಿಗೆ ಮಾರಾಟ ಮಾಡುವ ಮನೋಭಾವ ಬೆಳೆಸಬೇಕು. ಸಂಶೋಧನೆಯನ್ನು ಕಾಗದದಲ್ಲೇ ಉಳಿಸದೆ ಉತ್ಪನ್ನವಾಗಿ ಪರಿವರ್ತಿಸಬೇಕು. ಮತ್ತು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ, ನಾವು ಕೇವಲ—

ದೇಶ ನನಗೆ ಏನು ಕೊಡುತ್ತದೆ?” ಎಂದು ಕೇಳುವುದನ್ನು ಬಿಟ್ಟು,

ನಾನು ದೇಶಕ್ಕೆ ಏನು ಕೊಡಬಲ್ಲೆ?”

ನಾನು ಏನು ಉತ್ಪಾದಿಸಬಲ್ಲೆ?”

ನಾನು ಯಾವ ಸಮಸ್ಯೆಯನ್ನು ಪರಿಹರಿಸಬಲ್ಲೆ?”

ನನ್ನ ಕೆಲಸದಿಂದ ದೇಶಕ್ಕೆ ಎಷ್ಟು ಮೌಲ್ಯ ಸೇರುತ್ತದೆ?”

ಎಂದು ಕೇಳಲು ಆರಂಭಿಸಬೇಕು.

ಭಾರತಕ್ಕೆ ಜನರ ಕೊರತೆಯಿಲ್ಲ.

ಬುದ್ಧಿವಂತಿಕೆಯ ಕೊರತೆಯಿಲ್ಲ.

ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳ ಕೊರತೆಯಿಲ್ಲ.

ಬಹುಶಃ ನಮಗೆ ಬೇಕಾಗಿರುವುದು ನಮ್ಮ ಅಪಾರ ಜನಸಂಖ್ಯಾ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಉತ್ಪಾದಕ ಶಕ್ತಿಯನ್ನಾಗಿ ಪರಿವರ್ತಿಸುವ ಮನೋಭಾವ.

ಒಂದು ದಿನ ಭಾರತವು ಪ್ರತಿಯೊಂದು ರಾಷ್ಟ್ರದೊಂದಿಗೆ ಸ್ಪರ್ಧಿಸಲೇಬೇಕು.

ಆ ಸ್ಪರ್ಧೆ ಕೇವಲ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ಅಲ್ಲ.

ಗುಣಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ, ಉತ್ಪಾದಕತೆಯಲ್ಲಿ, ಆವಿಷ್ಕಾರದಲ್ಲಿ, ಕಾರ್ಯದಕ್ಷತೆಯಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಶ್ರೇಷ್ಠತೆಯಲ್ಲಿ.

ಭಾರತಕ್ಕೆ ಅದು ಸಾಧ್ಯವೇ?

ಖಂಡಿತ ಸಾಧ್ಯ.

ಆದರೆ ಪ್ರಶ್ನೆ—

ನಾವು ಯಾವಾಗ ನಿರ್ಧರಿಸುತ್ತೇವೆ?”

ಈ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯೋತ್ಸವದಂದು ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ಭಾರತೀಯನೂ ತನ್ನನ್ನೇ ಕೇಳಿಕೊಳ್ಳಬೇಕಾದ ಪ್ರಶ್ನೆ ಇದೇ ಅಲ್ಲವೇ?

ಜೈ ಹಿಂದ್!

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

error: Content is protected !!