ಕಲ್ಯಾಣ ಯೋಜನೆಗಳ ಗುರಿ ಸ್ವಾವಲಂಬನೆಯಾಗಬೇಕು. ನಿರಂತರವಾಗಿ ಕೊಡುತ್ತಾ ಇದ್ದರೆ ಅದಕ್ಕೆ ಅರ್ಥವಿಲ್ಲ.ಒಂದು ಕುಟುಂಬದಲ್ಲಿ ತಂದೆ , ತಾಯಿ ಮಕ್ಕಳು ವೃದ್ಧರು ಇದ್ದರೆಂದರೆ ಮಕ್ಕಳು ಮತ್ತು ವೃದ್ಧರನ್ನು ತಂದೆ ತಾಯಿ ಸಾಕುತ್ತಾರೆ.ಅವರು ವೃದ್ಧರಾದಾಗ ಅದೇ ಮಕ್ಕಳು ಸಾಕುತ್ತಾರೆ. ಹೀಗೆ ಕುಟುಂಬ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಮುಂದುವರಿಯುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಸರಕಾರದ ಕಲ್ಯಾಣ ಯೋಜನೆಗಳು ಮಾತ್ರ ಇದಕ್ಕೆ ಭಿನ್ನವಾಗಿ ಇದೆ. ನಮ್ಮ ದೇಶದಲ್ಲಿ ಮಧ್ಯಮವರ್ಗ ಬಡತನದೆಡೆಗೆ ಸಾಗುತ್ತಿದೆ. ಬಡವರು ಸೌಲಭ್ಯಗಳನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಲೇ ಇದ್ದಾರೆ. ಅವರು ಶ್ರೀಮಂತರಾಗುವುದು ಯಾವಾಗಲೋ? “ಹಸಿದವನಿಗೆ ಸಿದ್ಧವಾದ ಮೀನನ್ನು ಕೊಡಬೇಡಿ; ಮೀನು ಹಿಡಿಯುವ ಗಾಳವನ್ನು ಕೊಟ್ಟು, ಅದನ್ನು ಹೇಗೆ ಬಳಸಬೇಕೆಂದು ಕಲಿಸಿರಿ“ ಎಂಬ ಗಾದೆಯನ್ನು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ನೀತಿಗಳ ಕುರಿತು ಚರ್ಚಿಸುವಾಗ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಆದರೆ, ಇದರ ಅರ್ಥ ಸಂಕಷ್ಟದಲ್ಲಿರುವವರಿಗೆ ತುರ್ತು ನೆರವು ನೀಡಬಾರದು ಎಂಬುದಲ್ಲ. ಹಸಿವು, ಪ್ರಕೃತಿ ವಿಕೋಪ, ಅನಾರೋಗ್ಯ, ನಿರುದ್ಯೋಗ ಅಥವಾ ಇತರ ಅನಿವಾರ್ಯ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗಳಲ್ಲಿ ಸಿಲುಕಿರುವವರಿಗೆ ಆಹಾರ, ಆರೋಗ್ಯ ಸೇವೆ, ಆಶ್ರಯ ಅಥವಾ ಆರ್ಥಿಕ ನೆರವು ನೀಡುವುದು ಮಾನವೀಯ ಸಮಾಜದ ಕರ್ತವ್ಯವಾಗಿದೆ.
ಆದರೆ, ಈ ನೆರವು ಶಾಶ್ವತ ಅವಲಂಬನೆಯಾಗಬಾರದು. ಕಲ್ಯಾಣ ಯೋಜನೆಗಳ ನಿಜವಾದ ಉದ್ದೇಶ ಜನರು ಬದುಕು ಸಾಗಿಸುವಷ್ಟರಲ್ಲಿ ನಿಲ್ಲದೆ, ಸ್ವಾಭಿಮಾನದಿಂದ ತಮ್ಮ ಜೀವನವನ್ನು ಕಟ್ಟಿಕೊಳ್ಳುವಂತೆ ಮಾಡುವುದು. ಇದುವೇ ಪ್ರಗತಿ ಅಥವಾ ವೆಲ್ಫೇರ್.
ಕಲ್ಯಾಣದಿಂದ ಸ್ವಾವಲಂಬನೆಯತ್ತ;
ಸರ್ಕಾರದ ಕಲ್ಯಾಣ ಯೋಜನೆಗಳು ಬಡತನ, ಹಸಿವು ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ಹಿಂದುಳಿದ ಸ್ಥಿತಿಯಿಂದ ಜನರನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಲು ರೂಪಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ. ಆದರೆ ಅವುಗಳ ಅಂತಿಮ ಗುರಿ ಫಲಾನುಭವಿಗಳನ್ನು ಬಡತನದ ರೇಖೆಯಿಂದ ಮೇಲಕ್ಕೆತ್ತಿ ಆರ್ಥಿಕವಾಗಿ ಸ್ವಾವಲಂಬಿಗಳನ್ನಾಗಿ ಮಾಡುವುದು ಆಗಿರಬೇಕು.
ಅದಕ್ಕಾಗಿ ಅವಕಾಶಗಳನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಬೇಕು. ಗುಣಮಟ್ಟದ ಶಿಕ್ಷಣ, ಕೌಶಲ್ಯಾಭಿವೃದ್ಧಿ, ಉದ್ಯೋಗ, ಸ್ವಯಂ ಉದ್ಯೋಗ, ಕಡಿಮೆ ಬಡ್ಡಿದರದ ಸಾಲ, ನೀರಾವರಿ, ಕೃಷಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ, ಮೂಲಸೌಕರ್ಯ ಹಾಗೂ ಉದ್ಯಮಶೀಲತೆಗೆ ಪ್ರೋತ್ಸಾಹ—ಇವೆಲ್ಲವೂ ಆ “ಮೀನು ಹಿಡಿಯುವ ಗಾಳಗಳು”. ಇವುಗಳ ಮೂಲಕವೇ ಕುಟುಂಬಗಳು ಶಾಶ್ವತ ಆದಾಯವನ್ನು ಗಳಿಸಿ ಸ್ವಾಭಿಮಾನದಿಂದ ಬದುಕಬಹುದು. ಆದ್ದರಿಂದ ಉತ್ತಮ ಕಲ್ಯಾಣ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ತಾತ್ಕಾಲಿಕ ನೆರವನ್ನಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲ, ಸ್ವಾವಲಂಬನೆಯತ್ತ ಸಾಗುವ ದಾರಿಯನ್ನೂ ನಿರ್ಮಿಸಬೇಕು.
ಕಲ್ಯಾಣ ಯೋಜನೆ ವೆಚ್ಚವಲ್ಲ, ಮಾನವ ಸಂಪನ್ಮೂಲದ ಮೇಲಿನ ಹೂಡಿಕೆ:
ಬಡವರಿಗೆ ಸರ್ಕಾರ ನೀಡುವ ಸೌಲಭ್ಯಗಳು ಶಾಶ್ವತ ಅವಲಂಬನೆಯನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಲು ಅಲ್ಲ; ಅವರನ್ನು ಮೇಲಕ್ಕೆತ್ತಲು. ಅವುಗಳ ಉದ್ದೇಶ ಹಸಿವು ಮತ್ತು ಅಪೌಷ್ಟಿಕತೆಯನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುವುದು, ಆರೋಗ್ಯ ಮತ್ತು ಶಿಕ್ಷಣವನ್ನು ಸುಧಾರಿಸುವುದು, ಮೂಲಭೂತ ಸಾಮಾಜಿಕ ಭದ್ರತೆಯನ್ನು ಒದಗಿಸುವುದು, ಆದಾಯದ ಅವಕಾಶಗಳನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುವುದು ಹಾಗೂ ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಕುಟುಂಬಗಳನ್ನು ಆರ್ಥಿಕವಾಗಿ ಸ್ವತಂತ್ರರನ್ನಾಗಿಸುವುದು.
ಕಲ್ಯಾಣ ಯೋಜನೆಗಳನ್ನು ಶಿಕ್ಷಣ, ಉದ್ಯೋಗ, ಕೃಷಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಮತ್ತು ಆರ್ಥಿಕ ಅವಕಾಶಗಳೊಂದಿಗೆ ಜೋಡಿಸಿದಾಗ ಅದು ಮಾನವ ಸಂಪನ್ಮೂಲದ ಮೇಲಿನ ಹೂಡಿಕೆಯಾಗುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಫಲಾನುಭವಿಗಳು ತಮ್ಮ ಜೀವನಮಟ್ಟವನ್ನು ಸುಧಾರಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಯಾವುದೇ ಪ್ರಯತ್ನ ಮಾಡದೇ, ಯೋಜನೆಗಳ ಮೇಲೆಯೇ ಶಾಶ್ವತವಾಗಿ ಅವಲಂಬಿತರಾದರೆ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಹಣ ಮರುಮರು ಖರ್ಚಾಗುತ್ತದೆ; ಆದರೆ ಅದರ ದೀರ್ಘಕಾಲೀನ ಫಲಿತಾಂಶ ಕಡಿಮೆಯಾಗುತ್ತದೆ.
ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಹಣ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಮೌಲ್ಯವನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಬೇಕು:
ಸರ್ಕಾರ ಖರ್ಚು ಮಾಡುವ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ರೂಪಾಯಿಯೂ ನೇರವಾಗಿ ಅಥವಾ ಪರೋಕ್ಷವಾಗಿ ತೆರಿಗೆದಾರರ ಹಣವಾಗಿದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಕಲ್ಯಾಣ ಯೋಜನೆಯೂ ಸಮಾಜಕ್ಕೆ ಶಾಶ್ವತ ಮೌಲ್ಯವನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಬೇಕು.
ಯೋಜನೆಯ ಯಶಸ್ಸನ್ನು ಎಷ್ಟು ಜನರಿಗೆ ನೆರವು ನೀಡಲಾಗಿದೆ ಎಂಬುದರಿಂದ ಮಾತ್ರ ಅಳೆಯಬಾರದು. ಆ ಯೋಜನೆಯ ನೆರವಿನಿಂದ ಎಷ್ಟು ಕುಟುಂಬಗಳು ಸ್ವಾವಲಂಬಿಗಳಾಗಿ, ಇನ್ನು ಮುಂದೆ ಸರ್ಕಾರದ ನೆರವಿನ ಅಗತ್ಯವಿಲ್ಲದ ಮಟ್ಟಕ್ಕೆ ಬಂದಿವೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಯಶಸ್ಸಿನ ಮಾನದಂಡವಾಗಿಸಬೇಕು. ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಹಣ ಉತ್ಪಾದಕ ನಾಗರಿಕರನ್ನು ರೂಪಿಸಬೇಕು; ದೇಶದ ಆರ್ಥಿಕ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ವೃದ್ಧಿಸಬೇಕು. ನಾಗರೀಕರು ದೇಶಕ್ಕೆ ಅಸ್ತಿಯಾಗಬೇಕು. ಹೊರೆ ಆಗಬಾರದು.
ರಾಷ್ಟ್ರ ನಿರ್ಮಾಣ ಎಲ್ಲರ ಜವಾಬ್ದಾರಿ:
ಒಂದು ರಾಷ್ಟ್ರವು ಒಂದು ದೊಡ್ಡ ಕುಟುಂಬದಂತಿದೆ. ಮಕ್ಕಳಿಂದ ಹಿಡಿದು ಯುವಕರು, ರೈತರು, ಕಾರ್ಮಿಕರು, ಉದ್ಯಮಿಗಳು, ಸರ್ಕಾರಿ ನೌಕರರು, ಹಿರಿಯ ನಾಗರಿಕರು—ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬರಿಗೂ ತಮ್ಮದೇ ಆದ ಪಾತ್ರವಿದೆ.
ದುಡಿಯುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಇರುವವರು ತಮ್ಮ ಶ್ರಮ, ಜ್ಞಾನ, ಕೃಷಿ, ಉದ್ಯಮ ಅಥವಾ ಸೇವೆಯ ಮೂಲಕ ದೇಶದ ಉತ್ಪಾದನೆಗೆ ಕೊಡುಗೆ ನೀಡಬೇಕು. ಅವರಿಂದ ಉದ್ಯೋಗ ಸೃಷ್ಟಿಯಾಗುತ್ತದೆ, ತೆರಿಗೆ ಬರುತ್ತದೆ, ಆರ್ಥಿಕ ಚಟುವಟಿಕೆ ಹೆಚ್ಚುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ನಿಜವಾಗಿಯೂ ನೆರವು ಬೇಕಾದವರಿಗೆ ಸಮಾಜ ಬೆಂಬಲ ನೀಡಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗುತ್ತದೆ. ಇದೇ ರಾಷ್ಟ್ರ ನಿರ್ಮಾಣದ ಚಕ್ರ. ಕಲ್ಯಾಣ ಯೋಜನೆಗಳು ಈ ಚಕ್ರವನ್ನು ಬಲಪಡಿಸಬೇಕು; ದುರ್ಬಲಗೊಳಿಸಬಾರದು.
ಸಮತೋಲನದ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ನೀತಿಯೇ ದೇಶದ ಶಕ್ತಿ:
ಬಲಿಷ್ಠ ರಾಷ್ಟ್ರವು ಸಮಾಜದ ಎಲ್ಲ ಆರ್ಥಿಕ ವರ್ಗಗಳು ಒಟ್ಟಾಗಿ ಪ್ರಗತಿ ಸಾಧಿಸಿದಾಗ ಮಾತ್ರ ನಿರ್ಮಾಣವಾಗುತ್ತದೆ. ಬಡವರಿಗೆ ಸಂಕಷ್ಟದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ರಕ್ಷಣೆ ಬೇಕು. ಮಧ್ಯಮ ವರ್ಗಕ್ಕೆ ಪ್ರೋತ್ಸಾಹ ಅಗತ್ಯ, ಏಕೆಂದರೆ ದೇಶದ ತೆರಿಗೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಪ್ರಮುಖ ಹೊರೆ ಅವರ ಮೇಲಿದೆ. ರೈತರು, ಉದ್ಯಮಿಗಳು, ಕೈಗಾರಿಕೆಗಳು ಮತ್ತು ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳಿಗೆ ಹೂಡಿಕೆ, ಉತ್ಪಾದನೆ ಮತ್ತು ಉದ್ಯೋಗ ಸೃಷ್ಟಿಗೆ ಅನುಕೂಲಕರ ವಾತಾವರಣ ಬೇಕು.
ಹೀಗಾಗಿ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ನೀತಿ ಎರಡು ಉದ್ದೇಶಗಳನ್ನು ಸಮತೋಲನದಿಂದ ಸಾಧಿಸಬೇಕು—ಒಂದೆಡೆ ದುರ್ಬಲರನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಬೇಕು; ಮತ್ತೊಂದೆಡೆ ಶಿಕ್ಷಣ, ಕೌಶಲ್ಯ, ಉದ್ಯೋಗ ಮತ್ತು ಆರ್ಥಿಕ ಅವಕಾಶಗಳ ಮೂಲಕ ಜನರನ್ನು ಸ್ವಾವಲಂಬಿಗಳನ್ನಾಗಿಸಬೇಕು. ಆಗ ಮಾತ್ರ ಕಲ್ಯಾಣ ಯೋಜನೆಗಳು ಬಡತನದಿಂದ ಸಮೃದ್ಧಿಯತ್ತ ಕೊಂಡೊಯ್ಯುವ ಸೇತುವೆಯಾಗುತ್ತವೆ.
ದುಡಿಯುವ ವರ್ಗಕ್ಕೆ ಭಾರೀ ಅನುಕೂಲ ಇದೆ:
ಗ್ರಾಮೀಣ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಇಂದು ನಮ್ಮ ದೇಶದಲ್ಲಿ ಉದ್ಯೋಗಕ್ಕೆ ಬರವಿಲ್ಲ. ಆದರೆ ದುಡಿಯುವ ಮನಸ್ಸು ಮಾತ್ರ ಕಡಿಮೆಯಾಗುತ್ತಿದೆ. ನೈಪುಣ್ಯದ ಕೆಲಸ ಭಾರೀ ಸಂಪಾದನೆಯನ್ನು ಕೊಡುತ್ತದೆ. ಸಾಮಾನ್ಯ ಕೆಲಸವೂ ಇಂದು ಮಾಸಿಕ 15000-20000 ಆದಾಯವನ್ನು ಕೊಡುತ್ತದೆ. ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಕೃಷಿ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ದುಡಿಯುವವರಿಗೆ ಇದು ಖರ್ಚು ರಹಿತ ನಿವ್ವಳ ಆದಾಯವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಇತರ ಉದ್ಯೋಗಕ್ಕಿಂತ ದುಡಿಯುವ ಅವಧಿಯೂ ಕಡಿಮೆ ಇರುತ್ತದೆ. ಕೆಲಸದ ಜೊತೆಗೆ ಆಹಾರವೂ ಲಭ್ಯ. ಸೂಟು ಬೂಟಿನ ಅವಶ್ಯಕತೆಯೂ ಇಲ್ಲದ ಉದ್ಯೋಗಾವಕಾಶ ಇದಾಗಿರುತ್ತದೆ. ನಮ್ಮ ದೇಶ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ಜಾಗತಿಕವಾಗಿ ಮೊದಲನೇ ಸ್ಥಾನಕ್ಕೇರಿದರೂ ನಮ್ಮಲ್ಲಿನ ಮಾನವ ಸಂಪನ್ಮೂಲ ಸ್ವಲ್ಪ ಸೋಮಾರಿಗಳೇನೋ ಅನ್ನಿಸುತ್ತದೆ. ಇಲ್ಲಿ ದುಡಿಯಲು ಮನಸ್ಸಿಲ್ಲದ ಜನರ ಸಂಖ್ಯೆ ಹೆಚ್ಚಳವಾಗುತ್ತಿರುವುದು ಒಂದು ಆತಂಕದ ಸಂಗತಿ.
ಉಪಸಂಹಾರ
ಹಸಿದವನಿಗೆ ಒಂದು ಮೀನು ಕೊಟ್ಟರೆ ಆ ದಿನದ ಹಸಿವು ನೀಗಬಹುದು. ಆದರೆ ಮೀನು ಹಿಡಿಯುವ ಗಾಳವನ್ನು ಕೊಟ್ಟು, ಅದನ್ನು ಬಳಸುವ ಕೌಶಲ್ಯವನ್ನು ಕಲಿಸಿ, ಜೀವನೋಪಾಯದ ಅವಕಾಶಗಳನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿದರೆ ಅವನ ಭವಿಷ್ಯವೇ ಬದಲಾಗಬಹುದು.
ಇದೇ ನಿಜವಾದ ಕಲ್ಯಾಣದ ತತ್ವ. ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಕಲ್ಯಾಣ ಯೋಜನೆಯ ಅಂತಿಮ ಗುರಿ ಬಡ ಕುಟುಂಬಗಳನ್ನು ಬಡತನದ ರೇಖೆಯಿಂದ ಮೇಲಕ್ಕೆತ್ತಿ, ಆರ್ಥಿಕವಾಗಿ ಸ್ವಾವಲಂಬಿಗಳನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಿ, ರಾಷ್ಟ್ರ ನಿರ್ಮಾಣದಲ್ಲಿ ಸಕ್ರಿಯವಾಗಿ ಪಾಲ್ಗೊಳ್ಳುವ ನಾಗರಿಕರನ್ನಾಗಿ ರೂಪಿಸುವುದಾಗಿರಬೇಕು. ಸಂಕಷ್ಟದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ನೆರವು ನೀಡುವುದು ಮಾನವೀಯತೆ; ಆದರೆ ಆ ನೆರವಿನ ಮೂಲಕ ಜನರನ್ನು ತಮ್ಮ ಕಾಲಿನ ಮೇಲೆ ನಿಲ್ಲಿಸುವುದು ದೂರದೃಷ್ಟಿಯ ಆಡಳಿತದ ಲಕ್ಷ
