ಮಂಗ, ಹಂದಿ, ಮುಂತಾದ ಕಾಡು ಪ್ರಾಣಿಗಳ ಉಪಟಳಕ್ಕೆ ಶಾಶ್ವತ ಪರಿಹಾರ.

ಕಾಡು ಪ್ರಾಣಿಗಳನ್ನು ಓಡಿಸುವುದಲ್ಲ, ಮೂಲ ಕಾರಣವನ್ನು  ಮನಗಂಡು ಅದನ್ನು ಪರಿಹರಿಸಬೇಕು. ಇದು ಅಹಿಂಸಾತ್ಮಕ ಶಾಶ್ವತ ಪರಿಹಾರ.

ನಮ್ಮ ದೇಶದ ಕೃಷಿಯು ಸಾವಿರಾರು ವರ್ಷಗಳಿಂದ ಕಾಡಿನೊಂದಿಗೆ ಸಹಜವಾಗಿ ಬೆರೆತು ಬದುಕಿದೆ. ಹಿಂದೆ ರೈತರು ಕೃಷಿ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದರು, ಕಾಡುಪ್ರಾಣಿಗಳು ಕಾಡಿನಲ್ಲಿಯೇ ಆಹಾರವನ್ನು ಪಡೆದು ಬದುಕುತ್ತಿದ್ದವು. ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಮಾತ್ರ ಬೆಳೆಗಳಿಗೆ ಹಾನಿಯಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಆದರೆ ಇಂದು ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಸಂಪೂರ್ಣ ಬದಲಾಗಿದೆ.

ಈಗ ಕೋತಿಗಳು, ನವಿಲುಗಳು, ಕಾಡುಹಂದಿಗಳು, ಮುಳ್ಳುಹಂದಿಗಳು, ಜಿಂಕೆಗಳು, ಆನೆಗಳು ಸೇರಿದಂತೆ ಅನೇಕ ಕಾಡುಪ್ರಾಣಿಗಳು ಪ್ರತಿದಿನ ರೈತರ ಹೊಲಗಳಿಗೆ ನುಗ್ಗಿ ಬೆಳೆಗಳನ್ನು ಹಾಳು ಮಾಡುತ್ತಿವೆ. ಅಪಾರ ನಷ್ಟವನ್ನೂ ಉಂಟು ಮಾಡುತ್ತಿವೆ.

ಒಬ್ಬ ರೈತ ತಿಂಗಳು ಗಟ್ಟಲೆ ದುಡಿದು, ಭೂಮಿಯನ್ನು ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಿ, ಬೀಜ, ಗೊಬ್ಬರ, ಔಷಧಿ, ನೀರು, ಕೂಲಿ ಇವೆಲ್ಲದರ ಮೇಲೆ ಹಣ ಖರ್ಚು ಮಾಡಿ ಬೆಳೆ ಬೆಳೆಸುತ್ತಾನೆ. ಆದರೆ ಕೆಲವೇ ನಿಮಿಷಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಡುಪ್ರಾಣಿಗಳ ಗುಂಪೊಂದು ಬಂದು ಅವನ ಹಲವು ತಿಂಗಳ ಪರಿಶ್ರಮವನ್ನು ನಾಶ ಮಾಡುತ್ತದೆ.

ಈ ಸಮಸ್ಯೆಗೆ ನಾವು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಪ್ರಾಣಿಗಳನ್ನು ಓಡಿಸುವ ಮಾರ್ಗಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಮಾತ್ರ ಮಾತನಾಡುತ್ತೇವೆ. ಸರಕಾರ ಕ್ರಮ ಕೈಗೊಳ್ಳಬೇಕು ಎಂದು ಒತ್ತಾಯಿಸುತ್ತೇವೆ. ಆದರೆ ಒಂದು ಮುಖ್ಯ ಪ್ರಶ್ನೆಯನ್ನು ಕೇಳುವುದಿಲ್ಲ. ಕಾಡಿನಲ್ಲೇ ಆಹಾರ ಸಿಗುತ್ತಿದ್ದರೆ ಪ್ರಾಣಿಗಳು ಇಂದು ಏಕೆ ರೈತರ ಹೊಲಗಳಿಗೆ ಬರುತ್ತಿವೆ?

ಈ ಪ್ರಶ್ನೆಗೆ ಉತ್ತರ ಹುಡುಕಿದರೆ ಸಮಸ್ಯೆಯ ನಿಜವಾದ ಮೂಲ ಕಾರಣ ನಮಗೆ ತಿಳಿಯುತ್ತದೆ.

ಕಾಡಿನಲ್ಲಿ ಆಹಾರದ ಕೊರತೆ ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿದೆ;

ಯಾವುದೇ ಪ್ರಾಣಿಯು ರೈತನಿಗೆ ತೊಂದರೆ ಕೊಡಬೇಕೆಂಬ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ ಹೊಲಕ್ಕೆ ಬರುವುದಿಲ್ಲ. ಮನುಷ್ಯನಂತೆ ಅದಕ್ಕೂ ಬದುಕಲು ಆಹಾರ ಬೇಕು.ಹಿಂದೆ ಕಾಡುಗಳಲ್ಲಿ ವರ್ಷಪೂರ್ತಿ ವಿವಿಧ ಹಣ್ಣುಗಳನ್ನು ನೀಡುವ ಅನೇಕ ಮರಗಳಿದ್ದವು. ಅತ್ತಿ (Cluster Fig), ಆಲದ ಮರ, ಅಶ್ವತ್ಥ, ಮಾವು, ಹಲಸು, ಕಾಡು ಹಲಸು, ನೆಲ್ಲಿ, ಅಂಬಟೆ (Spondias), ಕಾಡು ಹಣ್ಣುಗಳು ಹಾಗೂ ಇನ್ನೂ ಅನೇಕ ಸ್ಥಳೀಯ ಜಾತಿಯ ಮರಗಳು ಕೋತಿಗಳು, ಪಕ್ಷಿಗಳು, ಅಳಿಲುಗಳು, ಬಾವಲಿಗಳು, ಕಾಡುಹಂದಿಗಳು ಮತ್ತು ಇತರ ಅನೇಕ ಜೀವಿಗಳಿಗೆ ಆಹಾರವಾಗಿದ್ದವು.

ಆದರೆ ಇಂದು ಅನೇಕ ಕಾಡುಗಳಲ್ಲಿ ಇಂತಹ ಆಹಾರ ನೀಡುವ ಮರಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ ಕಡಿಮೆಯಾಗುತ್ತಿದೆ. ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ಕಾಡುಪ್ರಾಣಿಗಳು ಆಹಾರಕ್ಕಾಗಿ ದೂರ ದೂರ ಅಲೆದಾಡಬೇಕಾದ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಬಂದಿದೆ.ಕೊನೆಗೆ ಅವರಿಗೆ ಸುಲಭವಾಗಿ ದೊರೆಯುವ ಆಹಾರ ರೈತರ ಹೊಲದಲ್ಲೇ ಸಿಗುತ್ತಿದೆ.

ಪ್ರಾಣಿಗಳಿಗೂ ಸುಲಭವಾಗಿ ಸಿಗುವ ಆಹಾರವೇ ಮೊದಲ ಆಯ್ಕೆ:

ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಜೀವಿಯೂ ಕಡಿಮೆ ಶ್ರಮದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು ಆಹಾರ ಪಡೆಯಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುತ್ತದೆ.ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಒಂದು ಕೋತಿಯ ಮುಂದೆ ಎತ್ತರದ ತೆಂಗಿನ ಮರ ಮತ್ತು ಪಕ್ಕದಲ್ಲೇ ಚಿಕ್ಕದಾದ ಕೋಕೋ ಗಿಡದಲ್ಲಿ ಕಾಯಿ ಇದ್ದರೆ ಅದು ಮೊದಲು ಕೋಕೋ ಕಾಯಿಯನ್ನೇ ತಿನ್ನುತ್ತದೆ. ಏಕೆಂದರೆ ಅದನ್ನು ಪಡೆಯಲು ಶ್ರಮ ಕಡಿಮೆ.ಅದೇ ರೀತಿ ಬಾಳೆ, ಪಪ್ಪಾಯಿ, ಜೋಳ, ಮೆಕ್ಕೆಜೋಳ, ತರಕಾರಿ, ಹಣ್ಣುಗಳು—ಇವೆಲ್ಲವೂ ಸುಲಭವಾಗಿ ಸಿಗುವ ಆಹಾರವಾಗಿರುವುದರಿಂದ ಪ್ರಾಣಿಗಳು ಹೊಲಗಳತ್ತ ಆಕರ್ಷಿತವಾಗುತ್ತವೆ.ಇದು ಪ್ರಾಣಿಗಳ ತಪ್ಪಲ್ಲ. ಅದು ಅವುಗಳ ಸಹಜ ಸ್ವಭಾವ.

ನಮ್ಮ ಅರಣ್ಯ ಪುನರುಜ್ಜೀವನ ವೈಜ್ಞಾನಿಕವಾಗಿದೆಯೇ?

ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ ಲಕ್ಷಾಂತರ ಗಿಡಗಳನ್ನು ನೆಡಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಆದರೆ ಒಂದು ಪ್ರಶ್ನೆ ಕೇಳಬೇಕು.ನಾವು ಕಾಡು ಪ್ರಾಣಿಗಳಿಗೆ ಆಹಾರವಾಗುವ ಸ್ಥಳೀಯ ಹಣ್ಣಿನ ಮರಗಳನ್ನು ಸಾಕಷ್ಟು ನೆಡುತ್ತಿದ್ದೇವೆಯೇ?

ಮರ ನೆಡುವ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳಲ್ಲಿ ಕೇವಲ ಮರದ ದಿಮ್ಮಿಗಾಗಿ ಉಪಯೋಗವಾಗುವ ಜಾತಿಗಳಿಗೆ ಮಾತ್ರ ಆದ್ಯತೆ ನೀಡಿದರೆ ಸಮಸ್ಯೆ ಪರಿಹಾರವಾಗುವುದಿಲ್ಲ.ಕಾಡು ಎಂದರೆ ಕೇವಲ ಮರಗಳ ಸಮೂಹವಲ್ಲ. ಅದು ಸಾವಿರಾರು ಜೀವಿಗಳಿಗೆ ಆಹಾರ ನೀಡುವ ಜೀವಂತ ಪರಿಸರ ವ್ಯವಸ್ಥೆ. ಇದನ್ನು ಸಸ್ಯ ಜೀವ ವೈವಿಧ್ಯ ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಅರಣ್ಯ ಪುನರುಜ್ಜೀವನದಲ್ಲಿ ವರ್ಷಪೂರ್ತಿ ಹಣ್ಣು ಕೊಡುವ ಸ್ಥಳೀಯ ಜಾತಿಯ ಮರಗಳಿಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಆದ್ಯತೆ ನೀಡಬೇಕು.

ಒಂದು ಸರಳ ಆಲೋಚನೆ – ದೊಡ್ಡ ಬದಲಾವಣೆ ತರಬಹುದು:

ಪ್ರಕೃತಿಯೇ ನಮಗೆ ಒಂದು ಪಾಠ ಹೇಳುತ್ತದೆ.ಪಕ್ಷಿಗಳು ಮತ್ತು ಪ್ರಾಣಿಗಳು ಹಣ್ಣು ತಿಂದ ನಂತರ ಬೀಜಗಳನ್ನು ವಿವಿಧ ಕಡೆ ಬಿಸಾಡುತ್ತವೆ. ಅದರಿಂದಲೇ ಹೊಸ ಮರಗಳು ಬೆಳೆಯುತ್ತವೆ.ನಾವೂ ಇದೇ ಕೆಲಸವನ್ನು ಸಮಾಜಿಕ  ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವಾಗಿ ಮಾಡಬಹುದು.

ಮಾವು, ಹಲಸು, ಅತ್ತಿ, ಆಲ, ಅಶ್ವತ್ಥ, ನೆಲ್ಲಿ, ಅಂಬಟೆ ಹಾಗೂ ಇತರೆ ಸ್ಥಳೀಯ ಹಣ್ಣಿನ ಮರಗಳ ಬೀಜಗಳನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸಿ, ಅರಣ್ಯ ಇಲಾಖೆಯ ಮಾರ್ಗದರ್ಶನದಲ್ಲಿ ಅಥವಾ ಸಮುದಾಯದ ಸಹಭಾಗಿತ್ವದ ಮೂಲಕ ಸೂಕ್ತ ಕಾಡು ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಹರಡಬಹುದು. ಎಲ್ಲ ಬೀಜಗಳೂ ಮೊಳಕೆಯೊಡೆಯದಿದ್ದರೂ ಕೆಲವು ಮರಗಳಾಗಿ ಬೆಳೆದು ಭವಿಷ್ಯದಲ್ಲಿ ಸಾವಿರಾರು ಪ್ರಾಣಿಗಳಿಗೆ ಆಹಾರ ಒದಗಿಸುತ್ತವೆ. ಒಮ್ಮೆ ಕುದುರೆಮುಖ ಅರಣ್ಯ ಮುಕ್ತಾಯವಾಗುವ ಭದ್ರಾ ಜಲಾಶಯದ ಸ್ಮೀಪದ ರಸ್ತೆ ಬದಿಗಳಲ್ಲಿ ಕಣ್ಣಾಡಿಸಿ. ಅಲ್ಲಿ ನೂರಾರು ಪೇರಳೆ ಗಿಡಗಳು ಕಾಣಸಿಗುತ್ತವೆ.

ಈ ಸಮಸ್ಯೆಯನ್ನು ರೈತ ಮಾತ್ರ ಪರಿಹರಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ:

ಇಂದು ರೈತ ತನ್ನ ಆದಾಯದ ದೊಡ್ಡ ಭಾಗವನ್ನು ಕಾಡು ಪ್ರಾಣಿಗಳಿಂದ ಬೆಳೆ ರಕ್ಷಿಸಲು ಖರ್ಚು ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದಾನೆ.ಬೇಲಿ, ಸೋಲಾರ್ ಬೇಲಿ, ಜಾಲಿ, ಸೈರನ್, ಬೆಳಕು, ರಾತ್ರಿ ಕಾವಲು—ಇವೆಲ್ಲಕ್ಕೂ ಅಪಾರ ವೆಚ್ಚವಾಗುತ್ತಿದೆ.ಬೆಳೆಗೆ ಬೆಲೆ ಕಡಿಮೆ. ಅದರ ಜೊತೆಗೆ ರಕ್ಷಣೆಯ ವೆಚ್ಚ ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿದೆ. ಕೊನೆಗೆ ರೈತನ ಕೈಯಲ್ಲಿ ಉಳಿಯುವುದು ನಷ್ಟವೇ.ಮೂಲ ಕಾರಣವನ್ನು ಪರಿಹರಿಸದೆ ಕೇವಲ ಬೇಲಿಗಳನ್ನು ಹಾಕುತ್ತಾ ಹೋದರೆ ಈ ಸಮಸ್ಯೆ ಎಂದಿಗೂ ಮುಗಿಯುವುದಿಲ್ಲ.

ಇದು ಕೇವಲ ಅರಣ್ಯ ಇಲಾಖೆಯ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯಲ್ಲ

ಕಾಡುಗಳು ಅರಣ್ಯ ಇಲಾಖೆಗೆ ಮಾತ್ರ ಸೇರಿಲ್ಲ. ಅವು ನಮ್ಮೆಲ್ಲರ ಜೀವನಾಡಿ.ನೀರು, ಮಳೆ, ಪರಿಸರ, ಜೀವ ವೈವಿಧ್ಯ ಮತ್ತು ಆಹಾರ ಭದ್ರತೆ—ಇವೆಲ್ಲವೂ ಆರೋಗ್ಯಕರ ಅರಣ್ಯಗಳ ಮೇಲೆ ಅವಲಂಬಿತವಾಗಿವೆ.ಆದ್ದರಿಂದ ಈ ಸಮಸ್ಯೆಯ ಪರಿಹಾರದಲ್ಲಿ ರೈತರು, ಸಾರ್ವಜನಿಕರು, ಪರಿಸರ ಪ್ರೇಮಿಗಳು, ಶಾಲೆಗಳು, ಕಾಲೇಜುಗಳು, ಸ್ವಯಂಸೇವಾ ಸಂಘಗಳು ಹಾಗೂ ಸರ್ಕಾರ ಎಲ್ಲರೂ ಭಾಗಿಯಾಗಬೇಕು.ಇಂದು ನಾವು ಒಂದು ಹಣ್ಣಿನ ಬೀಜವನ್ನು ನೆಟ್ಟರೆ, ನಾಳೆ ಅದು ನೂರಾರು ಕಾಡು ಪ್ರಾಣಿಗಳಿಗೆ ಆಹಾರವಾಗಬಹುದು.

ಕಾಡಿನಲ್ಲಿ ಯಾವ ಮರಗಳನ್ನು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಬೆಳೆಸಬೇಕು?

ಕಾಡುಪ್ರಾಣಿಗಳಿಗೆ ವರ್ಷಪೂರ್ತಿ ಆಹಾರ ದೊರೆಯಬೇಕಾದರೆ, ಅರಣ್ಯ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಯೋಜನೆಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ಥಳೀಯ (Native) ಹಣ್ಣಿನ ಮರಗಳಿಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಆದ್ಯತೆ ನೀಡಬೇಕು. ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಮರವು ಕೇವಲ ಹಣ್ಣುಗಳನ್ನು ನೀಡುವುದಲ್ಲ, ಅನೇಕ ಪಕ್ಷಿಗಳು, ಪ್ರಾಣಿಗಳು, ಕೀಟಗಳು ಮತ್ತು ಪರಾಗಸ್ಪರ್ಶಕ ಜೀವಿಗಳಿಗೆ ಆಶ್ರಯ ಮತ್ತು ಆಹಾರವನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ.

ಕೆಳಗಿನ ಮರಗಳು ಕಾಡಿನ ಆಹಾರ ಸರಪಳಿಯನ್ನು ಬಲಪಡಿಸುವಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸುತ್ತವೆ.

• ಅತ್ತಿ (Cluster Fig / Ficus racemosa) – ಕೋತಿಗಳು, ಪಕ್ಷಿಗಳು, ಬಾವಲಿಗಳು, ಅಳಿಲುಗಳು ಮತ್ತು ಕಾಡುಹಂದಿಗಳಿಗೆ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಆಹಾರ.
• ಆಲದ ಮರ (Banyan) – ವರ್ಷದ ವಿವಿಧ ಸಮಯಗಳಲ್ಲಿ ಹಣ್ಣು ನೀಡಿ ಅನೇಕ ಪಕ್ಷಿ ಹಾಗೂ ಪ್ರಾಣಿಗಳನ್ನು ಆಕರ್ಷಿಸುತ್ತದೆ.
• ಅಶ್ವತ್ಥ (Peepal) – ಪಕ್ಷಿಗಳು, ಕೋತಿಗಳು ಮತ್ತು ಅನೇಕ ಕಾಡುಜೀವಿಗಳಿಗೆ ಆಹಾರ ಹಾಗೂ ಆಶ್ರಯ.
• ಹಲಸು – ಕೋತಿಗಳು, ಕಾಡುಹಂದಿಗಳು, ಅಳಿಲುಗಳು ಮತ್ತು ಇತರ ಜೀವಿಗಳಿಗೆ ಪೌಷ್ಟಿಕ ಆಹಾರ.
• ಕಾಡು ಹಲಸು (Wild Jack) – ಪಶ್ಚಿಮ ಘಟ್ಟದ ಜೀವ ವೈವಿಧ್ಯಕ್ಕೆ ಅತ್ಯಂತ ಮಹತ್ವದ ಮರ.
• ಮಾವು – ಕೋತಿಗಳು, ಬಾವಲಿಗಳು, ಪಕ್ಷಿಗಳು ಮತ್ತು ಕಾಡುಹಂದಿಗಳಿಗೆ ಪ್ರಮುಖ ಆಹಾರ.
• ನೆಲ್ಲಿ (Amla) – ಪಕ್ಷಿಗಳು, ಕೋತಿಗಳು ಹಾಗೂ ಅನೇಕ ಸಣ್ಣ ಪ್ರಾಣಿಗಳಿಗೆ ಉಪಯುಕ್ತ.
• ನೇರಳೆ (Jamun) – ಪಕ್ಷಿಗಳು, ಬಾವಲಿಗಳು ಮತ್ತು ಕೋತಿಗಳಿಗೆ ಬಹಳ ಇಷ್ಟವಾದ ಹಣ್ಣು.
• ಅಂಬಟೆ (Spondias spp.) – ಕೋತಿಗಳು, ಪಕ್ಷಿಗಳು ಮತ್ತು ಕಾಡುಹಂದಿಗಳಿಗೆ ಉತ್ತಮ ಆಹಾರ.
• ಪಪ್ಪಾಯಿ – ವೇಗವಾಗಿ ಬೆಳೆಯುವ ಆಹಾರ ಮೂಲ; ಅನೇಕ ಪಕ್ಷಿಗಳು ಮತ್ತು ಕೋತಿಗಳು ತಿನ್ನುತ್ತವೆ.
• ಮುಲ್ಬೆರಿ (Mulberry) – ಪಕ್ಷಿಗಳಿಗೆ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಆಹಾರ.
• ಸ್ಥಳೀಯ ಕಾಡುಹಣ್ಣುಗಳ ಜಾತಿಗಳು – ಜೀವ ವೈವಿಧ್ಯವನ್ನು ಉಳಿಸಲು ಅತ್ಯಂತ ಅಗತ್ಯ.
• ಬೈನೆ ಮರ: ಮಂಗ, ಆನೆ, ಕಾಡೆಮ್ಮೆ ನರಿ,

ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಅತ್ತಿ, ಆಲ ಮತ್ತು ಅಶ್ವತ್ಥ ಮರಗಳನ್ನು ಪರಿಸರ ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು “ಕೀಸ್ಟೋನ್ ಪ್ರಭೇದಗಳು (Keystone Species)” ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಕಾರಣ, ಇವು ವರ್ಷದ ವಿವಿಧ ಸಮಯಗಳಲ್ಲಿ ಹಣ್ಣು ನೀಡುವುದರಿಂದ ಇತರ ಮರಗಳಲ್ಲಿ ಹಣ್ಣು ಇಲ್ಲದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿಯೂ ನೂರಾರು ಜೀವಿಗಳಿಗೆ ಆಹಾರ ಒದಗಿಸುತ್ತವೆ. ಇಂತಹ ಮರಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ ಹೆಚ್ಚಾದರೆ ಕಾಡಿನ ಆಹಾರ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಬಲವಾಗುತ್ತದೆ. ವಿಷೇಷವೆಂದರೆ ಇಂತಹ  ಮರಗಳ ಸಸಿಗಳನ್ನು ಬೆಳೆಸಿದರೆ ಮರ ಕಳ್ಳತನಕ್ಕೂ ಆಸ್ಪದ ಇರುವುದಿಲ್ಲ. ಅದಕ್ಕೆ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಮೌಲ್ಯವೂ ಇರಲಾರದು.

ನಾವೂ ಒಂದು ಸಣ್ಣ ಕೊಡುಗೆ ನೀಡಬಹುದು:

ಬೇಸಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಮಾವು, ಹಲಸು, ನೆಲ್ಲಿ, ನೇರಳೆ ಮತ್ತು ಇತರ ಹಣ್ಣುಗಳನ್ನು ತಿಂದ ನಂತರ ಅವುಗಳ ಬೀಜಗಳನ್ನು ಕಸದ ಬುಟ್ಟಿಗೆ ಎಸೆಯುವ ಬದಲು ಸಂಗ್ರಹಿಸಬಹುದು. ಅರಣ್ಯ ಇಲಾಖೆಯ ಮಾರ್ಗದರ್ಶನದಲ್ಲಿ ಅಥವಾ ಸ್ಥಳೀಯ ಪರಿಸರ ಸಂಘಟನೆಗಳ ಸಹಕಾರದೊಂದಿಗೆ ಸೂಕ್ತ ಕಾಡು ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಈ ಬೀಜಗಳನ್ನು ಬಿತ್ತಬಹುದು. ಕೃಷಿಕರು ತಮ್ಮ ಹೊಲದಲ್ಲಿ ಸಿಗುವ ಕೊಕ್ಕೋ ಬೀಜ, ಪಪ್ಪಾಯಿ ಬೀಜ , ಪೇರಳೆ ಬೀಜ( ಹಣ್ಣನ್ನೇ ಎಸೆದರೂ ಸಾಕಾಗುತ್ತದೆ) ಗಳನ್ನು ಕಾಡಿನಲ್ಲಿ ಎಸೆದರೆ ಕೆಲವೇ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಈ ಸಮಸ್ಯೆ ಪರಿಹಾರವಾಗುತ್ತದೆ.

ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಬೀಜವೂ ಮರವಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಆದರೆ ಮೊಳಕೆಯೊಡೆಯುವ ಕೆಲವು ಮರಗಳು ಮುಂದಿನ 40–50 ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಸಾವಿರಾರು ಪಕ್ಷಿಗಳು ಮತ್ತು ಕಾಡು ಪ್ರಾಣಿಗಳಿಗೆ ಆಹಾರವನ್ನು ಒದಗಿಸಬಹುದು.

ಒಂದು ಸಮಾಜದ ಚಳವಳಿಯಾಗಬೇಕು:

ಕಾಡು ಪ್ರಾಣಿಗಳ ಸಮಸ್ಯೆಯನ್ನು ಕೇವಲ ಅರಣ್ಯ ಇಲಾಖೆ ಮಾತ್ರ ಪರಿಹರಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. ಇದು ಸಮಾಜದ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯೂ ಹೌದು.ಶಾಲೆಗಳು, ಕಾಲೇಜುಗಳು, ರೈತ ಸಂಘಗಳು, ಯುವಕ ಸಂಘಗಳು, ಪರಿಸರ ಪ್ರೇಮಿಗಳು ಮತ್ತು ಗ್ರಾಮ ಪಂಚಾಯಿತಿಗಳು ಸೇರಿ “ಒಂದು ಕುಟುಂಬ – ಹತ್ತು ಕಾಡುಹಣ್ಣಿನ ಬೀಜ“, “ಒಂದು ಗ್ರಾಮ – ಸಾವಿರ ಸ್ಥಳೀಯ ಹಣ್ಣಿನ ಮರಗಳು“ ಎಂಬಂತಹ ಅಭಿಯಾನಗಳನ್ನು ಆರಂಭಿಸಬಹುದು.

ಇಂದು ನಾವು ನೆಡುವ ಒಂದು ಬೀಜ, ನಾಳೆ ಒಂದು ಮರವಾಗುತ್ತದೆ. ಆ ಮರ ಸಾವಿರಾರು ಹಣ್ಣುಗಳನ್ನು ಕೊಡುತ್ತದೆ. ಆ ಹಣ್ಣುಗಳು ಕಾಡು ಪ್ರಾಣಿಗಳ ಹೊಟ್ಟೆ ತುಂಬಿಸುತ್ತವೆ. ಹೊಟ್ಟೆತುಂಬಿದ ಪ್ರಾಣಿಗಳು ರೈತರ ಹೊಲಗಳತ್ತ ಬರುವುದು ಕಡಿಮೆಯಾಗುತ್ತದೆ. ಹೀಗೆ ಪ್ರಕೃತಿ ಮತ್ತು ಕೃಷಿ ಎರಡನ್ನೂ ಒಂದೇ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ರಕ್ಷಿಸಬಹುದು.

ನೆನಪಿಡಿ

“ಕಾಡಿನಲ್ಲಿ ಆಹಾರ ಹೆಚ್ಚಿದರೆ, ಹೊಲಗಳಲ್ಲಿ ಹಾನಿ ಕಡಿಮೆಯಾಗುತ್ತದೆ.”

“ಕಾಡಿನ ಹಸಿವು ನೀಗಿಸಿದರೆ, ರೈತನ ಕಣ್ಣೀರೂ ಒಣಗುತ್ತದೆ.”

ಸಮಾರೋಪ

ಇಂದು ರೈತರ ಬೆಳೆ ನಾಶವಾಗುತ್ತಿರುವುದುದಕ್ಕೆ ಕೇವಲ ಪ್ರಾಣಿಗಳು ಕಾರಣವಲ್ಲ. ಅದು ಕಾಡಿನಲ್ಲಿನ ಆಹಾರದ ಕೊರತೆಯ ಸಂಕೇತವಾಗಿದೆ.ಕಾಡಿನಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಣಿಗಳಿಗೆ ಸಾಕಷ್ಟು ಆಹಾರ ದೊರೆಯುವಂತೆ ಸ್ಥಳೀಯ ಹಣ್ಣಿನ ಮರಗಳನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಿದರೆ, ಅವುಗಳ ಹೊಲಗಳ ಮೇಲಿನ ಅವಲಂಬನೆ ಸಹಜವಾಗಿಯೇ ಕಡಿಮೆಯಾಗುತ್ತದೆ.ಆದ್ದರಿಂದ ನಾವು ಕೇವಲ ಪ್ರಾಣಿಗಳನ್ನು ಓಡಿಸುವ ಬಗ್ಗೆ ಯೋಚಿಸಬಾರದು. ಅವುಗಳ ಹಸಿವಿನ ಮೂಲ ಕಾರಣವನ್ನು ಪರಿಹರಿಸುವ ಬಗ್ಗೆ ಯೋಚಿಸಬೇಕು.ಕಾಡು ಸಮೃದ್ಧವಾಗಿದ್ದರೆ ರೈತನ ಹೊಲ ಸುರಕ್ಷಿತವಾಗಿರುತ್ತದೆ.ಕಾಡಿಗೆ ಆಹಾರ ನೀಡುವುದು ಎಂದರೆ ರೈತನನ್ನು ರಕ್ಷಿಸುವುದೇ ಆಗಿದೆ.ಪ್ರಕೃತಿಯನ್ನು ಉಳಿಸಿದರೆ ಮಾತ್ರ ಕೃಷಿ ಉಳಿಯುತ್ತದೆ; ಕೃಷಿ ಉಳಿದರೆ ಮಾತ್ರ ದೇಶದ ಆಹಾರ ಭದ್ರತೆ ಉಳಿಯುತ್ತದೆ.